Publikohet Raporti mjedisor për Komunën e Gjakovës

Raporti mjedisor për Komunën e Gjakovës, synon të dokumentojë gjendjen e mjedisit përmes të dhënave mbi cilësinë e ajrit, ujërave, tokës dhe biodiversitetit në këtë komunë. Ky raport përmbledh të dhëna të rëndësishme nga raportet mjedisore të hartuara nga institucionet shtetërore dhe organizatat ndërkombëtare në Kosovë, udhëzuesit e BE-së, kornizës ligjore të Kosovës dhe raporteve evropiane mbi faktorët kryesorë të mjedisit.

HumanRightivism
Embassy of Sweden in Pristina
Community Development Fund – CDF
EC Ma Ndryshe

Rimëkëmbja është e gjelbër – Sfidat dhe mundësitë për energjinë e ripërtëritshme

INDEP Publikon Analizën e Politikave me titull “Rimëkëmbja është e gjelbër – Sfidat dhe mundësitë për energjinë e ripërtëritshme”

Instituti për Politika Zhvillimore (INDEP) bën thirrje që institucionet e Kosovës të ndërtojnë rrugën drejt Rimëkëmbjes së Gjelbër, duke filluar me investime të mëdha në sektorin e energjisë së ripërtërishme përmes pakos së Rimëkëmbjes Ekonomike. Përmes kësaj analize, INDEP ofron një përmbledhje të sfidave dhe mundësive për promovimin dhe investimet në sektorin e ripërtërishëm, si dhe një sërë politikash në dispozicion të politikbërësve në lidhje me përfshirjen e burimeve të ripërtërishme në Pakon e Rimëkëmbjes.

Duke u bazuar në të gjeturat e punimit, INDEP rekomandon qeverinë e Kosovës që:

• të përfshijë masat stimuluese të gjelbërta si pjesë e planit të rishikuar / zgjeruar të rimëkëmbjes së ekonomisë së gjelbër,
• të heq taksën e TVSH-së për blerjen dhe instalimin e paneleve solare në Kosovë,
• të sigurojë miratimin e një politike neto të faturimit dhe më pas ta zbatojë atë,
• të subvencionojë prodhuesit e paneleve në shkallë të vogël,
• burimet publike të angazhuara në masat e gjelbërta të përdoren strategjikisht për të mobilizuar kapitalin nga burimet private,
• të përdorë mjetin e Kornizës së Buxhetimit të Gjelbër të OECD-së,
• të bëjë fushata sensibilizuese për përfitimet e përdorimit të gjeneratorëve të vegjël të BRE-ve, si dhe
• të monitorojë dhe vlerësojë masat e gjelbërta të rimëkëmbjes

Për të lexuar punimin e plotë në shqip, klikoni në këtë vegëz:

Ky punim mbështetet nga Rockefeller Brothers Fund dhe është në kuadër të programit për Zhvillim të Qëndrueshëm të INDEP.

26 janari – Dita Ndërkombëtare e Edukimit Mjedisor

Edukimi mjedisor është procesi i të mësuarit që rrit njohuritë dhe ndërgjegjësimin e njerëzve për mjedisin dhe sfidat lidhur me të, që zhvillon aftësitë e nevojshme dhe ekspertizën, nxit qëndrime, motive, dhe angazhime për të ndërmarrë vendime të duhura dhe veprime të përgjegjshme.

Edukimi i brezit të ri është çelësi për një Kosovë më të pastërdhe më të bukur. Harmonia me mjedisin sjell një harmoni edhebrenda vetë komunitetit. Brezi i ri duhet të edukohet më shumë për mjedisin, sepse natyra që na rrethon, përcakton se cilët jemi, si qytetarë, nxënës, dhe qenie njerëzore. Edukimi mjedisor zhvillon njohuritë e nxënësve, për të analizuar problemet dhe për të gjetur zgjidhjet optimale mbi shqetësimet e mëdha që janë shfaqur sot për mjedisin dhe për perspektivën mjedisore.

Në të gjithë botën e zhvilluar prej vitesh po i vihet një theks i fuqishëm pajisjes së nxënësve me njohuritë dhe praktikat mëtë mira të mbrojtjes së mjedisit duke i parë fëmijët jo thjesht sibrezin e ardhshëm me një mendësi të re dhe me shprehi të reja për mbrojtjen e një mjedisi të pastër dhe të qëndrueshëm, poredhe si ata që me fjalët dhe veprimet e tyre që në moshë tëhershme mund të kenë një impakt tek prindërit, familjet e tyredhe komunitetin që i rrethon. GAC në vazhdimësinë e aktiviteteve për edukimin mjedisor, ofron materialin për arsimtarë, si modul i punëtorive me tematika mjedisore që shërben për zhvillimin e aktiviteteve për nxënësit e shkollave në nivelin fillor.

Ky manual ka për qëllim që të bëjë një përmbledhje të praktikës më të mirë të edukimit mjedisor duke shënuar ditët mjedisore me rëndësi peër mjedisin përmes puntorive me nxënësit e shkollave nëntëvjeçare.

Ndotja e ambientit në Prizren

Nëpërmjet këtij hulumtimi është synuar të bëhet vlerësimi i gjendjes aktuale të mjedisit në Prizren bazuar në shqetësimet dhe përvojat e qytetarëve për problemet e shfaqura.
:

KOSID publikon analizën ligjore të quajtur “Sharri në shënjestër të krimit”

Ky hulumtim adreson shkeljet ligjore që janë bërë në Parkun Kombëtar “Sharri” sa i përket florës dhe faunës të këti parku.

Analiza ligjore në të cilën është punuar 5 muajt e fundit, shtjellon shkatrimin e natyrës së Parkut Kombëtar “Sharri” nga faktori njeri, qoftë individ apo grupë i organizuar kriminalë.

KOSID ka indentifikuar këto kërcënime, si kërcënime kryesore për vlerat e Parkut Kombëtar “Sharri”: Gjuetia Ilegale, Zjarret dhe Degradimi i pyjeve përmes shpyllëzimit.

Disa nga degradimet e natyrës të cilat hulumtimi i KOSID ka arritur t’i identifikojë, janë shkelje të ligjeve në fuqi të Republikës së Kosovës, dhe këtu po përmendim disa prej tyre :

1.Rritja e numrit të zjarreve në katër vitet e fundit.

2.Dëme pyjore nga prerjet ilegale në sasi të mëdha dhe numër i madh i fletë padieve kundrejtë individëve të cilët kan degraduar pyllin.

3.Fauna në Parkun Kombëtar “Sharri” është shumë e rrezikuar. Speciet në zhdukje po rrezikohen nga gjuetia ilegale në këtë park.

4.Thyerja e një numri të ligjeve nga persona të caktuar për përfitime personale ekonomike.

Këto dhe shumë shkelje tjera të listuara mund ti gjeni në Raportin mbi Parkun Kombëtar “Sharri” – “Sharri në shënjestër të krimit”, të cilin mund ta gjeni në tre gjuhë: shqip, serbisht dhe anglisht në web faqen e KOSID:

Emetimet e gazrave serë në Kosovë

Rritja e përqendrimeve atmosferike të gazeve serë prodhon efekte në ndryshimin e klimës përkatësisht në ngrohjen e saj. Vlerësohet se në nivel global që nga viti 1990 deri më sot, efekti i ngrohjes totale nga gazrat serë që burojnë nga aktivitetet antropogjene është rritur në rreth 40%.

Në Kosovë emetimet totale vjetore të gazrave të serrës pergjate periudhes 2008-2018 ndryshojnë ndërmjet 9489 Gg CO2 eq. (2008) dhe 10164 Gg CO2 eq (2016). Emetimet varen ne masë të madhe nga kërkesa për energji dhe nga aktivitetet e sektorit të energjisë që është sektori kryesor i emetimeve në nivel vendi me 87%.

Krahasuar me shtetet tjera në Evropë, Kosova ka emetime më të ulëta (5 ton CO2 ekuivalent), për kokë banori se sa mesatarja e Bashkimit Evropian, po ka emetime më të larta se sa disa nga vendet e rajonit. Ndërsa sa i përket emetimeve të CO2 për njësi të BPV (Bruto Prodhimi Vendor), Kosova me 0,5 kg CO2 ka emetime më të larta se mesatarja e Bashkimit Evropian dhe më të larta se sa vendet tjera të regjionit.

Për më shumë informacion shihni Raportin e treguesve mjedisorë:

Menaxhimi i gjelbër në nivel komunal

Hulumtimi “Menaxhimi i gjelbër në nivel komunal” ka për qëllim që t’i njoftoj qytetarët me angazhimin e drejtorive komunale në fushën e mjedisit. Në këtë dokument paraqiten edhe krahasimet ndërmjet komunave.

Community Development Fund – CDF
Embassy of Sweden in Pristina
HumanRightivism
EC Ma Ndryshe

Publikohet raporti i treguesve mjedisorë

Vlerësimi i gjendjes së mjedisit duhet të jetë i vazhdueshëm dhe i bazuar në të dhëna relevante. Është shumë e rëndësishme që gjendja e mjedisit të përcillet për një kohë më të gjatë me qëllim që të shihen trendët e zhvillimit në sektorin e mjedisit dhe ndikimet që vijnë nga sektorët zhvillimorë.

Një prej formave më të pranueshme dhe më efikase për të bërë vlerësimin e gjendjess ë mjedisit për një periudhë më të gjatë kohore është përdorimi i treguesve mjedisor.

Një vlerësim i tillë vë në pah trendët e gjendjes së mjedisit, presionet që i bëhen mjedisit, forcat shtytëse që sjellin ndikimet në mjedis por edhe efikasitetin e politikave mjedisore në përmirësimin e gjendjes së mjedisit.

Derime tani Agjencia për Mbrojtjen e Mjedisit të Kosovës, ka hartuar raporte vjetore për gjendjen e mjedisit, dhe raporte specifike për sektorët mjedisorësi ajri, uji, mbeturinat, natyra etj., që kanë përfshirë periudha kohore 1 derinë 5 vite. Gjithashtu edhe të dhënat dhe treguesit e përdorur në kuadër të vlerësimit të gjendjes në këto raporte dhe vlerësime kanë përfshirë kryesisht periudha më të shkurtëra kohore.

“Mjedisii Kosovës 2020, Raport i treguesve mjedisorë”, është publikimi i parë i këtij lloji që e bënë vlerësimin e gjendjes së mjedisit bazuar në listën kombëtare të treguesve mjedisorë, që përfshin periudhë më të gjatë kohore.

Në hartimin e raportit janë përdorur metodologji standarde që zbatohet nga organizata të Bashkimit Evropian sikurse janë OECD, Agjencia e Mjedisit të Evropës, EUROSTAT apo organizata tjera. Po ashtu janë përdorur tregues, zhvillimi dhe përpunimi i të cilëve është e bazuar në metodologji që janë të përcaktuar nga këto organizata.

Përzgjedhja dhe zhvillimi i treguesve është adaptuar edhe me gjendjen e zhvillimit të përgjithshëm në Kosovë dhe ka qenë e orientuar edhe në të dhënat e qasshme në dispozicion për zhvillimin e treguesve të caktuar.

Shpresojmë që ky publikim do të jetë një bazë e mirë që do të ju hyjë në shërbim politkbërësve në hartimin e politikave më efikase jo vetëm në përmirësimin e gjendjes së mjedisit, por edhe në parandalimin e ndikimeve në mjedis që vijnë nga sektorët zhvillimorë.

Nga vijnë komponimet organike të paqëndrueshme? (KOP)

Komponimet Organike të Paqëndrueshme (KOP) janë një kombinim i gazrave dhe aromave të emetuara nga shumë toksina dhe kimikate të ndryshme prej produkteve të përditshme.

KOP mund të vijnë nga zjarret dhe qirinjtë, produktet e pastrimit, mobiljet e reja, aromat, ngjyrat dhe bojërat etj.

Për të zvogëluar sasinë e KOP 📉 brenda shtëpisë tuaj, kërkoni produkte pa KOP ose zgjidhni produkte me KOP të ulët dhe ajrosni ajrin sa më shumë që të jetë e mundur.


Udhëzuesi për të drejtat e njeriut ndaj mjedisit në Kosovë

Ky dhëzues është përmbledhje e dispozitave të përzgjedhura ligjore nga dokumente ligjore të cilat adresojnë të drejtat e qytetarëve të Kosovës në raport me mjedisin jetësor të tyre. Ky dokument është i organizuar në shtatë (7) kapituj dhe merr për bazë të drejtat e përcaktuara nga Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut për të cilat Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut përmes praktikës gjyqësore ka vërtetuar se ndërlidhen me mjedisin jetësor. Dokumenti ofron një pasqyrë të përgjithshme të të drejtave, obligimeve dhe kufizimeve të institucioneve publike dhe qytetarëve në raport me mjedisin, me referencë në nenet relevante për informata më të detajuara rreth pikave të renditura.