Izveštaj o stanju voda na Kosovu 2020

Ovaj izveštaj predstavlja stanje voda na Kosovu za period 2015-2020. Izveštaj obuhvata stanje površinskih voda, podzemnih voda, zakone i podzakonske akte za sektor voda, strateške dokumente za vodu, hidrografsku vodovodnu mrežu, padavine, zaštićena vodna područja, korišćenje voda po različitim sektorima kao i investicijama i projektima u sektoru voda.

Podatke za izradu izvještaja prikupile su institucije koje prate kvalitet i količinu vode, preduzeća koja upravljaju vodama i druge vladine i nevladine institucije koje imaju određene nadležnosti u sektoru voda.

Neki podaci su takođe dobijeni iz različitih izvora kao što su razne publikacije, projekti i studije. U izveštaju su podaci prikazani tekstualno, tabelarno i brojkama podeljeni po odgovarajućim poljima i sektorima. U posebnom poglavlju izveštaja izvode se zaključci i daju preporuke za preduzimanje odgovarajućih mera za poboljšanje stanja.

Osnovna svrha izveštaja je da informiše širu javnost o stanju voda na Kosovu, ali u isto vreme ovaj izveštaj je dragocena informacija za orijentaciju politike u sektoru voda i dokument koji može poslužiti donatorima u orijentaciji projekata u sektor vode.

Ovo je treći sektorski izveštaj o stanju voda. KEPA je ranije objavila Izveštaj o stanju vode za 2010. i Izveštaj o stanju voda za 2015. Izveštaj je objavljen u elektronskom formatu iu papirnom formatu na albanskom, srpskom i engleskom jeziku i besplatno se distribuira javnosti i svim drugim zainteresovanim stranama.

Za više detalja posetite:

http://ammk-rks.net/?page=1,7,608

Water Status Report in Kosovo 2020

This report presents the state of water in Kosovo for the period 2015 -2020. The report includes the state of surface water, groundwater, laws and bylaws for the water sector, strategic documents for water, hydrographic water network, rainfall, protected water areas, water use by different sectors as well as investments and projects in the water sector.

Data for the preparation of the report have been collected by institutions that monitor the quality and quantity of water, companies that manage water and other governmental and non-governmental institutions which have certain responsibilities in the water sector.

Some data have also been obtained from various sources such as various publications, projects and studies. In the report the data are presented in textual, tabular, and figures divided according to the respective fields and sectors. In a separate chapter of the report, conclusions are drawn and recommendations are given for taking appropriate measures to improve the situation.

The main purpose of the report is to inform the general public about the state of water in Kosovo, but at the same time this report is valuable information for policy orientation in the water sector and a document that can serve donors in the orientation of projects in the water sector. waters.

This is the third sectoral report on the state of water. KEPA has previously published the Water Status Report 2010 and the Water Status Report 2015. The report is published in electronic format and in paper format in Albanian, Serbian and English and is distributed free of charge to the public and all other stakeholders.

For more details visit:

http://ammk-rks.net/?page=1,7,608

Raporti për gjendjen e ujërave në Kosovë 2020

Ky raport paraqet gjendjen e ujërave në Kosovë për përiudhën 2015 – 2020. Në raport janë të përfshirë gjëndja e ujërave sipërfaqësore, nëntokësore, ligjet dhe aktet nënligjore për sektorin e ujërave, dokumentet strategjike për ujëra, rrjeti hidrografik i ujërave, reshjet, zonat e mbrojtura ujore, shfrytëzimi i ujërave sipas sektorëve të ndryshëm si dhe investimet dhe projektet në sektorin e ujërave.

Të dhënat për përgatitjen e raportit janë grumbulluar nga institucionet që bëjnë monitorimin e cilësisë dhe sasisë së ujerave, kompanitë që menaxhojnë ujërat si dhe institucione tjera qeveritare dhe joqeveritare të cilat kanë përgjegjësi të caktuara në sektorin e ujërave.

Disa të dhëna janë marrë edhe nga burime të ndryshme si publikime, projekte dhe studime të ndryshme. Në raport të dhënat janë të paraqitur në mënyrë tekstuale, tabelare, dhe në figura të ndarë sipas fushave dhe sektorëve përkatës. Në një kapitull të veçantë të raporti janë nxjerrë konkluzionet dhe janë dhënë rekomandimet për ndërmarrjen e masave te duhura për përmirësimin e gjendjes.

Qëllimi kryesor i raporti është informimi i publikut të gjerë për gjendjen e ujërave në Kosovë, por njëkohësisht ky raport është një informacion i vlefshëm për orientimin e politikave në sektorin e ujërave dhe një dokument që mundë të i shërbejë donatorëve në orientimin e projekteve në sektorin e ujërave.

Ky është raporti i tretë sektorial për gjendjen e ujërave. Paraprakisht AMMK ka publikuar Raportin për gjendjen e ujërave 2010 dhe Raportin për gjendjen e ujërave 2015. Raporti është publikuuar në formatin elektronik dhe në formatin e shtypur në letër në gjuhën shqipe, serbe dhe angleze dhe shpërndahet falas për publikun dhe të gjithë të interesuarit tjerë.

Për më shumë detaje vizitoni më poshtë për ta lexuar materialin:

https://documentcloud.adobe.com/link/review?uri=urn:aaid:scds:US:a7ac22dd-9247-328b-afcb-921c131e021b

Državni ured za reviziju započela je reviziju učinka u oblasti energetike i životne sredine


Kosovska Državna služba za reviziju započela je reviziju učinka u oblasti energetike i životne sredine sa temom „Sistem licenciranja hidroelektrana i njihov uticaj na životnu sredinu i vodu (2015 – 2021)“. Bavljenje ovom temom revizije je od posebnog značaja jer se upotreba vode za proizvodnju električne energije mora vršiti na pravi način bez uticaja na kvalitet i protok vod

Različiti medijski izveštaji i početna istraživanja u fazi planiranja u ovoj oblasti pokazuju da postoje indicije da proces izdavanja hidroenergetskih dozvola karakterišu nedostaci i nedostatak transparentnosti. Takođe postoje indicije za nedostatak koordinacije između odgovornih strana tokom procesa licenciranja, nedostatak odgovarajućeg nadzora od strane nadležnih institucija, što posljedično može biti ugroženo životnom sredinom ovom aktivnošću. Uticaj koji ova aktivnost ima na životnu sredinu i početni pokazatelji problema u ovoj oblasti poslužili su NAO-u da započne ovu reviziju.

Cilj ove revizije je ocjenjivanje izdavanja licenci za hidroelektrane i djelatnosti javnih ustanova za zaštitu životne sredine od djelatnosti hidroelektrana. Osnovna svrha ove revizije je da doprinese unapređenju procesa izdavanja dozvola i da se obezbedi da se korišćenje voda vrši efikasnije i efektivnije u postizanju predviđene namene i da se obezbedi zaštita voda i životne sredine.

Regulatorna kancelarija za energiju će biti predmet procesa revizije; Ministarstvo životne sredine, prostornog planiranja i infrastrukture; Ministarstvo privrede kao i opštine Dragaš, Mitrovica, Dečane i opština rtrpce. Takođe, Kosovska agencija za šume i Ministarstvo kulture, omladine i sporta mogu biti predmet revizije, u zavisnosti od toga da li se odnose na oblast revizije. U okviru ovih institucija, fokus revizije biće odjeljenja za izdavanje dozvola i odjeljenja inspektorata koji se odnose na uticaj na životnu sredinu i vode. Delokrug će se fokusirati na izdavanje dozvola za hidroelektrane tokom 2015-2020. godine i njihov uticaj na životnu sredinu i vodu.

Glavni cilj izgradnje hidroelektrana na Kosovu je dostizanje cilja od 25% u skladu sa dogovorom uspostavljene Direktive EU 2019/32/EC za proizvodnju obnovljive energije do 2020. godine, smanjujući uticaj na životnu sredinu i vodu. Na Kosovu je tokom 2015-2020. godine izgrađeno oko 20 malih hidroelektrana koje nude proizvodni kapacitet od oko 86 MV. Hidroelektrane treba da se grade u koncesiji sa javnim ustanovama, opremaju i primenjuju pravila i kriterijume ekoloških dozvola u cilju zaštite voda i životne sredine i obezbeđivanja kvaliteta vodosnabdevanja i njihovog protoka.

Aktivnosti svake institucije nadležne za izgradnju hidroelektrana i njihov rad u cilju proizvodnje električne energije moraju se odvijati u skladu sa principima usklađenosti, ekonomičnosti, efikasnosti i efektivnosti. Takođe obezbediti transparentnost i jednak tretman za ekonomske operatere koji imaju za cilj da koriste vodu za proizvodnju energije.

NAO je posvećen rešavanju relevantnih i važnih tema za Skupštinu Kosova i njene građane pružanjem korisnih preporuka za zaštitu životne sredine i jačanje vladavine prava na Kosovu.

The National Audit Office has started auditing performance in the field of energy and environment

The National Audit Office of Kosovo has started the performance audit in the field of energy and environment with the topic “Licensing system of hydropower plants and their impact on the environment and water (2015 – 2021)”. Addressing this audit topic is of particular importance as the use of water for electricity generation must be done in the right way without affecting the quality and flow of water.

Various media reports and initial research in the planning phase in this area show that there are indications that the hydropower licensing process is characterized by shortcomings and lack of transparency. There are also indications for lack of coordination between the responsible parties during the licensing process, lack of proper supervision by the responsible institutions that consequently the environment may be endangered by this activity. The impact that this activity has on the environment and the initial indicators of problems in this area have served the NAO to start this audit.

The objective of this audit is to evaluate the issuance of licenses for hydropower plants and the activities of public institutions for environmental protection from the activity of hydropower plants. The main purpose of this audit is to contribute to the improvement of the licensing process and to ensure that water use is done more efficiently and effectively achieving the intended purpose and to ensure the protection of water and the environment.

The Energy Regulatory Office will be subject to the audit process; Ministry of Environment, Spatial Planning and Infrastructure; The Ministry of Economy as well as the municipalities of Dragash, Mitrovica, Deçan and the municipality of ërtrpce. Also, the Kosovo Forest Agency and the Ministry of Culture, Youth and Sports may be subject to audit, depending on whether they are related to the audited field. Within these institutions, the focus of the audit will be the permitting departments and the departments of the inspectorate related to the impact on the environment and water. The scope will focus on the issuance of licenses for hydropower plants during the years 2015-2020 and their impact on the environment and water.

The main goal of building hydropower plants in Kosovo is to reach the 25% target in line with the agreement of the established EU Directive 2019/32 / EC for the production of renewable energy by 2020, reducing the impact on the environment and water. In Kosovo during the years 2015-2020, about 20 small hydropower plants were built which offer a production capacity of about 86 MW. Hydropower plants should be built in concession with public institutions, equipped and implement the rules and criteria of environmental permits in order to protect water and the environment and ensure the quality of water supply and their flow.

The activities of each institution responsible for the construction of hydropower plants and their operation in order to generate electricity must be carried out in accordance with the principles of compliance, economy, efficiency and effectiveness. Also provide transparency and equal treatment for economic operators who aim to use water for energy production.

The NAO is committed to addressing relevant and important topics for the Assembly of Kosovo and its citizens by providing useful recommendations for protecting the environment and strengthening the rule of law in Kosovo.

A criminal report is submitted for the degradation of the waterfall and Mirusha park

NGO Active Citizens has filed a criminal report regarding the degradation of the Natural Monument “Waterfalls and Mirusha Park” declared as a special area, related to the project: Cleaning the environment and repairing the pedestrian and bicycle lane with lighting and recreation from the regional road Klina -Jakova to Mirusha Waterfall, reports Ekonomia Online.

Flutura Zymi from this organization said that the officials involved of the Municipality of Klina and the Ministry of Environment, Spatial Planning, Infrastructure MESP, with their actions and omissions have committed criminal offenses of degradation or destruction of the environment according to Article 338 of the Criminal Code of Kosovo. illegal permitting of installations that pollute the environment article 340, abuse of trust article 330 as well as abuse of official position or authority sanctioned by article 414 of the Criminal Code.

“The project initiated by the Municipality of Klina on 19.07.2019 is not foreseen in the spatial plan of Mirusha, there was no public debate or decision by the Assembly of Kosovo or the Municipal Assembly, then on 31.07.2019 MESP authorizes the project with the start and implementation of procurement procedures, in the amount of 384 00 euros without environmental permit, without construction permit, without environmental impact assessment without environmental report and without the recommendations of the Kosovo Institute for Nature Protection and at the same time the project has no eligibility assessment for ecological network which is mandatory according to the Law on Nature Protection ”.

According to her, the project in question has degraded zones 1 and 2 which is a strict zone, they have intervened in the existing path in a width of 2 meters by degrading it to 10 to 15 meters for 2.3 km, an intervention which has affected the characteristics and values ​​for which Mirusha has been declared a Natural Monument according to Article 14 of the Law on Nature Protection, reports EO.

Podneta je krivična prijava zbog degradacije vodopada i parka Miruša

NVO Aktivni građani podnela je krivičnu prijavu zbog degradacije Spomenika prirode „Vodopadi i park Miruša“ proglašenog za posebno područje, vezano za projekat: Čišćenje životne sredine i sanacija pešačke i biciklističke staze sa rasvetom i rekreacijom sa regionalnog puta. Klina -Jakova do vodopada Miruša, prenosi Ekonomia Online.

Flutura Zimi iz ove organizacije saopštila je da su službenici opštine Klina i Ministarstva životne sredine, prostornog planiranja, infrastrukture MSPP svojim radnjama i propustima počinili krivična dela degradacije ili uništavanja životne sredine prema članu 338. Krivičnog zakona. Zakonik Kosova.nezakonito dozvoljavanje instalacija koje zagađuju životnu sredinu član 340, zloupotreba poverenja član 330 kao i zloupotreba službenog položaja ili ovlašćenja sankcionisana članom 414 Krivičnog zakonika.

„Projekat koji je pokrenula Opština Klina 19.07.2019 nije predviđen prostornim planom Miruše, nije bilo javne rasprave ili odluke Skupštine Kosova ili Skupštine opštine, a zatim 31.07.2019 MSPP odobrava projekat sa početak i sprovođenje procedura nabavke, u iznosu od 384 00 evra bez ekološke dozvole, bez građevinske dozvole, bez procene uticaja na životnu sredinu bez izveštaja o životnoj sredini i bez preporuka Kosovskog zavoda za zaštitu prirode i istovremeno projekat nema procena podobnosti za ekološku mrežu koja je obavezna prema Zakonu o zaštiti prirode”.

Prema njenim rečima, u pitanju su degradirane zone 1 i 2 što je stroga zona, intervenisali su postojeću stazu u širini od 2 metra tako što su je degradirali na 10 do 15 metara u dužini od 2,3 km, intervencijom koja je zahvatila karakteristike i vrednosti zbog kojih je Miruša proglašena spomenikom prirode u skladu sa članom 14. Zakona o zaštiti prirode, prenosi EO.

Zyra Kombëtare e Auditimit (ZKA) ka filluar auditimin e performancës në fushën e energjisë dhe mjedisit

Zyra Kombëtare e Auditimit (ZKA) ka filluar auditimin e performancës në fushën e energjisë dhe mjedisit me temën “Sistemi i licencimit të hidrocentraleve dhe ndikimi i tyre në mjedis dhe ujëra (2015 – 2021)”. Trajtimi i kësaj teme të auditimit është me rëndësi të veçantë pasi që shfrytëzimi i ujërave për prodhimin e energjisë elektrike duhet të bëhet në mënyrën e duhur duke mos ndikuar në cilësinë dhe rrjedhën e ujërave.

Raportimet e ndryshme në media dhe hulumtimet fillestare në fazën e planifikimit në këtë fushë tregojnë se ka indikacione që procesi i licencimit të hidrocentraleve karakterizohet me mangësi dhe mungesë të transparencës. Poashtu ka indikacione për moskoordinim mes palëve përgjegjëse gjatë procesit të licencimit, mungesë të mbikëqyrjes së duhur nga institucionet përgjegjëse që për pasojë mjedisi mund të rrezikohet nga kjo veprimtari. Ndikimi që ka kjo veprimtari në mjedis dhe treguesit fillestar të problemeve në këtë fushë kanë shërbyer që ZKA-ja të fillojë këtë auditim.

Objektivë e këtij auditimi është vlerësimi i dhënies së licencave për hidrocentralet dhe aktivitetet e institucioneve publike për mbrojtjen e mjedisit nga veprimtaria e hidrocentraleve. Qëllimi kryesor i këtij auditimi është që të kontribuojë në përmirësimin e procesit të licencimit dhe të sigurojë se shfrytëzimi i ujërave bëhet në mënyrë më efikase dhe efektive duke arritur qëllimin e synuar dhe të sigurohet mbrojtja e ujërave dhe mjedisit.

Procesit të auditimit do t’i nënshtrohen Zyra e Rregullatorit të Energjisë; Ministria e Mjedisit, Planifikimit Hapësinor dhe Infrastrukturës; Ministria e Ekonomisë si dhe komuna e Dragashit, Mitrovicës, Deçanit dhe komuna e Shtërpcës. Poashtu, auditimit mund t’i nënshtrohen edhe Agjencia e Pyjeve të Kosovës dhe Ministria e Kulturës Rinisë dhe Sportit varësisht nëse kanë ndërlidhje me fushën e audituar. Në kuadër të këtyre institucioneve fokus i auditimit do të jenë departamentet e lëshimit të lejeve dhe departamentet e inspektoratit lidhur me ndikimin në mjedis dhe ujëra. Fushëveprimi do të fokusohet te dhënia e licencave për hidrocentralet përgjatë viteve 2015 -2020 dhe ndikimi i tyre në mjedis dhe ujëra.

Qëllimi kryesor i ndërtimit të hidrocentraleve në Kosovë është arritja e cakut prej 25% krahas marrëveshjes së Direktivës së vendosur të BE-së 2019/32/EC për prodhimin e energjisë së ripërtëritshme deri në vitin 2020 duke zvogëluar ndikimin në mjedis dhe ujëra. Në Kosovë përgjatë viteve 2015–2020 janë ndërtuar rreth 20 hidrocentrale të vogla të cilat ofrojnë një kapacitet të prodhimit rreth 86 MW. Hidrocentralet duhet të ndërtohen në koncesion me institucionet publike, të pajisen dhe të zbatojnë rregullat dhe kriteret e lejeve mjedisore me qëllim të mbrojtjes së ujërave dhe mjedisit dhe të sigurojnë cilësinë e prurjes së ujërave dhe rrjedhën e tyre.

Aktivitetet e secilit institucion përgjegjës për ndërtimin e hidrocentraleve dhe funksionalizimin e tyre me qëllim të prodhimit të energjisë elektrike duhet të zhvillohen në pajtim me parimet e pajtueshmërisë, ekonomisë, efikasitetit dhe efektivitetit. Po ashtu të ofrojnë transparencë dhe trajtim të barabartë për operatorët ekonomik të cilët synojnë shfrytëzimin e ujërave për prodhim të energjisë.

ZKA-ja është e përkushtuar të kryej tema relevante dhe të rëndësishme për Kuvendin e Kosovës dhe qytetarët duke ofruar rekomandime të dobishme për mbrojtjen e mjedisit dhe fuqizimin e sundimit të ligjit në Kosovë.

Dorëzohet kallëzim penal për degradimin e ujëvarës dhe parkut të Mirushës

OJQ Qytetarët Aktivë ka dorëzuar kallëzim penal lidhur me degradimin e Monumentit Natyror “Ujëvarat dhe Parku i Mirushës“ e shpallur si zonë e veçantë, lidhur me projektin: Pastrimi i Ambientit dhe rregullimi i stazës për këmbësor dhe biçikleta me ndriçim dhe pushimore prej rrugës regjionale Klinë-Gjakovë deri te Ujëvara e Mirushës, raporton Ekonomia Online.

Flutura Zymi nga kjo organizatë tha se zyrtarët e përfshirë të Komunës së Klinës dhe Ministrisë së Mjedisit, Planifikimit Hapësinor, Infrastrukturës MMPHI, me veprimet dhe mosveprimet e tyre kanë kryer vepra penale të degradimit ose shkatërrimit të mjedisit sipas nenit 338 të Kodit Penal të Kosovës, lejimit të kundërligjshëm të instalimeve që ndotin mjedisin neni 340, keqpërdorimit të besimit neni 330 si dhe keqpërdorimit të pozitës apo autoritetit zyrtar të sanksionuar me neni 414 të Kodit Penal.

“Projekti i iniciuar nga Komuna e Klinës me datën 19.07.2019 nuk parashihet në planin hapësinor të Mirushës, nuk ka pasur as debat publik dhe as vendim nga Kuvendi i Kosovës apo Kuvendi Komunal, më pastaj me datën 31.07.2019 MMPHI autorizon projektin me fillimin dhe realizimin e procedurave të prokurorimit, me shumë 384 00 euro pa leje mjedisore, pa leje ndërtimi, pa vlerësim të ndikimit në mjedis pa raport mjedisor si dhe pa rekomandimet e Institutit të Kosovës për Mbrojtjen e Natyrës dhe njëkohësisht projekti nuk ka vlerësim të pranueshmërisë për rrjetin ekologjik i cili është i detyrueshëm sipas Ligjit për Mbrojtjen e Natyrës”.

Sipas saj, projekti në fjalë ka degraduar zonën 1 dhe 2 e cila është zonë strikte, kanë ndërhyrë në shtegun ekzistues në gjerësi prej 2 metra duke e degraduar në 10 deri 15 metra për 2.3 km, ndërhyrje e cila ka ndikuar në karakteristikat  dhe vlerat për të cilat Mirusha është shpallur Monument Natyror sipas Nenit 14 të Ligjit për mbrojtjen e Natyrës, raporton EO.

Platforma për Mbrojtjen e Mjedisit dhe Zhvillimin e Qëndrueshëm në Kosovë 2021

Përmes projektit SideStep të zhvilluar nën ombrellën e Humanrighjtivism, PACT synon të forcojë bashkëpunimin midis OSHC-ve në mënyrë që të rrisë ndikimin e tyre në proceset e vendimmarrjes në çështjet mjedisore dhe të zhvillimit të qëndrueshëm, në lidhje me shqetësimet, legjislacionin, politikat dhe rregulloret mjedisore me përparësi.

Forumet Nacionale, Rajonale dhe Lokale do të shërbejnë si një platformë për dialog midis të gjithë aktorëve për shqetësimet prioritare mjedisore në nivelin lokal, rajonal dhe kombëtar. Këto platforma do të shërbejnë si një proces lehtësimi për zhvillimin e platformave kombëtare dhe rajonale që do të shërbejnë si një themel për iniciativa dhe bashkëpunim, duke synuar adresimin me sukses të shqetësimeve mjedisore në nivel kombëtar, lokal dhe rajonal.

Këto çështje problematike të identifikuara mund të futen më tej në zhvillimet e mundshme të projektit të cilat do të ofronin zgjidhje përkatëse për fushat specifike të përfshirjes. OShC-të gjithashtu mund ta përdorin atë si një bazë për bashkëpunimin e mëtejshëm dhe ndërtimin e koalicionit i cili mund të jetë më efektiv në trajtimin e çështjeve mjedisore në përgjithësi.

Kliko më poshtë për dokumentin:

PACT-Platforma-2021