Klimatske promene su glavni pokretač migracija

Svake godine 20. juna svet obeležava Svetski dan izbeglica. Ove godine fokus će biti na pravu na traženje sigurnosti. Svaka osoba na ovoj planeti ima pravo da traži sigurnost – ko god da je, odakle god dolazi i kad god je primoran da pobegne.

Ujedinjene nacije procenjuju da je otprilike 20 miliona ljudi prisilno raseljeno zbog porasta nivoa mora, nasilnih oluja, suša, obilnih padavina i drugih klimatskih uticaja. Kao što je gore navedeno, ovi ljudi postoje u sivom prostoru, primorani da napuste svoje domove i zajednice, ali nemaju nikakva međunarodna zakonska prava ili pravce delovanja. Globalni dogovor o izbeglicama iz 2018. priznaje da klimatske promene i degradacija životne sredine „reaguju na pokretače kretanja izbeglica“. Iako je mali korak napred, ovo priznanje ne uključuje potvrdu da su oni koji beže od klimatskih promena zapravo izbeglice. Umesto toga, oni koji su u migraciji zbog klimatskih promena nazivaju se migrantima, širokim terminom koji se koristi za opisivanje ljudi koji su napustili svoje domove — privremeno ili trajno — ali ne zbog direktnog nasilja ili progona.

U stvari, potrebno je mnogo više zagovaranja kako bi se osiguralo da klimatski migranti budu u potpunosti priznati u međunarodnim zakonima i mehanizmima za najbolju podršku ovoj populaciji.

Climate Change is a Major Driver of Migration

Each year on June 20, the world celebrates World Refugee Day. This year, the focus will be on the right to seek safety. Every person on this planet has a right to seek safety – whoever they are, wherever they come from and whenever they are forced to flee.

The United Nations estimates that roughly 20 million people have been forcibly displaced due to sea level rise, violent storms, droughts, heavy rainfalls and other climate impacts. As noted above, these people exist in a gray space, forced to leave their homes and communities, but not afforded any international legal rights or courses of action. The 2018 Global Compact on Refugees acknowledges that climate change and environmental degradation “interact with the drivers of refugee movements.” While a small step forward, this acknowledgement does not incorporate an affirmation that those fleeing climate change are in fact refugees. Instead, those in migration because of climate change are referred to as migrants, a broad term used to describe people who have left their homes—temporarily or permanently—but not because of direct violence or persecution.

In fact, a great deal more advocacy is needed to ensure that climate migrants are fully recognized in international laws and mechanisms to best provide support for these populations.

Ndryshimet klimatike janë një shtytës kryesor i migrimit

Çdo vit më 20 qershor, bota feston Ditën Botërore të Refugjatëve. Këtë vit fokusi do të jetë tek e drejta për të kërkuar siguri. Çdo person në këtë planet ka të drejtë të kërkojë siguri – kushdo qoftë ata, nga ku vijnë dhe kurdoherë që detyrohen të largohen nga vendet e tyre.

Kombet e Bashkuara vlerësojnë se rreth 20 milionë njerëz janë zhvendosur me forcë për shkak të rritjes së nivelit të detit, stuhive të dhunshme, thatësirave, reshjeve të mëdha dhe ndikimeve të tjera klimatike. Siç u theksua më lart, këta njerëz ekzistojnë në një hapësirë ​​gri, të detyruar të largohen nga shtëpitë dhe komunitetet e tyre, por nuk u jepet asnjë e drejtë ligjore ndërkombëtare apo rrugë veprimi.

Pakti Global i 2018-ës për Refugjatët pranon se ndryshimi i klimës dhe degradimi i mjedisit “ndërveprojnë me nxitësit e lëvizjeve të refugjatëve”. Ndërsa një hap i vogël përpara, kjo njohje nuk përfshin një pohim se ata që ikin nga ndryshimet klimatike janë në fakt refugjatë. Në vend të kësaj, ata në migrim për shkak të ndryshimeve klimatike quhen emigrantë, një term i gjerë që përdoret për të përshkruar njerëzit që kanë lënë shtëpitë e tyre – përkohësisht ose përgjithmonë – por jo për shkak të dhunës ose persekutimit të drejtpërdrejtë.

Në fakt, nevojitet një masë më e madhe avokimi për të siguruar që emigrantët klimatikë të njihen plotësisht në ligjet dhe mekanizmat ndërkombëtarë për të ofruar mbështetjen më të mirë në nivel ndërkombëtar.

Obnovljiva energija, baterije i Kosovo

Napisali Adhurim Hakhimusa (FHGR, Švajcarska), Kristian Sevdari (DTU, Danska)

U ljudskoj prirodi je da se usevi (npr. žitarice) čuvaju u velikim štalama i čuvaju za kasniju upotrebu. Istovremeno, skoro svaki plan kuće/stana ima malo skladište za skladištenje brašna, ulja, pirinča, pića i mnogih drugih namirnica. Jednostavno rečeno, porodice planiraju i žele da imaju obezbeđenu dobrobit na određeno vreme.

Ali ne može se svaki proizvod skladištiti lako, jeftino i brzo. Struja je jedan od takvih proizvoda. U poslednjih deset godina imali smo mnogo stabilnije snabdevanje električnom energijom kao rezultat otklanjanja tehničkih problema iz redovnog održavanja i pravilnog upravljanja blokovima kosovskih termoelektrana A i B.

Problem proizvodnje električne energije termoelektranama na ugalj je što one izazivaju veliko zagađenje životne sredine na lokalnom nivou, ali što istovremeno utiče i na klimatske promene na globalnom nivou. Kao rezultat toga, zemlje širom sveta odlučile su da izvrše energetsku tranziciju prelaskom sa korišćenja izvora energije koji zagađuju životnu sredinu (npr. ugalj, gas, naftni derivati) na obnovljive izvore energije (OIE) (p) npr. vetar, solarna energija , geotermalna) u naredne dve decenije. Takva energetska tranzicija je obavezna za Kosovo kao potpisnicu Energetskog sporazuma. Kosovo planira, ali je takođe počelo da ulaže u diversifikaciju izvora energije preko OIE, gde je čak pre nekoliko dana pušten u rad još jedan vetropark sa 105 megavata (MV) električne energije na severu Kosova.

Međutim, OIE u velikoj meri zavise od atmosferskih uslova. Jednostavno je, vetrenjače se okreću oko svoje ose i proizvode struju u zavisnosti od intenziteta vetra. Takođe solarni paneli proizvode električnu energiju samo tokom dana iu zavisnosti od intenziteta sunčeve svetlosti. Dakle, u zavisnosti od proizvodnog kapaciteta, u nekim satima dana proizvodnja iz OIE može premašiti potrošnju, dok u drugim satima potrošnja može biti veća od proizvodnje. Ovo čini održivo snabdevanje električnom energijom zasnovano na OIE izazovnim.

Stoga je neophodno da je u vreme kada imamo viškove električne energije skladištimo, da je koristimo u satima kada je potrošnja veća od proizvodnje. Ovo je koncept fleksibilnosti (u potrošnji i proizvodnji). Dakle, za održivo snabdevanje energijom neophodno je napraviti kombinaciju OIE sa najpouzdanijim i najefikasnijim tehnologijama za uštedu energije.

Tokom poslednje decenije, sa sve većom upotrebom OIE, naučna aktivnost za pronalaženje različitih metoda za očuvanje energije u velikim količinama takođe je porasla. Energetski sistem koji je 100% zasnovan na OIE nužno zahteva relativno velike kapacitete za skladištenje energije. Ovi kapaciteti su podeljeni prema primeni:

a) podešavanje frekvencije (energija do 15 min);

b) rad mreže (snaga do 4 sata) i

c) štedi energiju (energija do 6 meseci).

Tokom ovog članka analiziraćemo neke tehnologije, sa posebnim osvrtom na tehnologije sa najvećim potencijalom.

Koristeći prednosti zrele tehnologije i mogućnosti skladištenja velikih količina energije, reverzibilne hidroelektrane čine oko 99% svetskog kapaciteta za skladištenje energije, jer su baterije tehnologija koja je nedavno počela da se primenjuje.

U osnovi ovaj tip hidroelektrane ima dva basena, jedan na visokom brdu, a drugi na primer u niskoj kotlini. U satima kada ima viška električne energije voda se pumpa punjenjem gornjeg bazena, dok se u satima kada je potrošnja električne energije veća od proizvodnje voda ispušta iz gornjeg u donji bazen i proizvodi električnu energiju.

Baterije (Li-ion) su još jedna veoma obećavajuća tehnologija za uštedu energije. Uglavnom zbog gustine energije koju obezbeđuju (75-200 Vh/kg) u poređenju sa reverzibilnim hidroelektranama (0,5-1,5 Vh/kg). Iz tog razloga se baterije vide kao rešenje za transportni sektor, koji se kreće ka električnom transportu.

Renewable energy, batteries and Kosovo

Written by Adhurim Haxhimusa (FHGR, Switzerland), Kristian Sevdari (DTU, Denmark)

It is human nature for crops (eg cereals) to be stored in large barns and stored for later consumption. At the same time, almost every home / apartment plan has a small warehouse to store flour, oil, rice, beverages, and many other food items. Simply put, families plan and want to have their well-being secured for a certain amount of time.

But not every product can be stored easily, cheaply, and quickly. Electricity is one such product. In the last ten years we have had a much more stable supply of electricity as a result of the elimination of technical problems from regular maintenance and proper management of the units of Kosovo coal power plants A and B.

The problem of electricity generation with coal power plants is that they cause high environmental pollution at the local level, but that at the same time is also affecting climate change globally. As a result, countries around the world have decided to make an energy transition by moving from the use of energy sources that pollute the environment (eg coal, gas, oil derivatives) to renewable energy sources (RES) (p) e.g. wind, solar, geothermal) in the next two decades. Such an energy transition is obligatory for Kosovo as a signatory of the Energy Treaty. Kosovo plans but has also started to invest in the diversification of energy sources through RES, where even a few days ago was put into operation another wind farm with 105 megawatts (MW) of electricity capacity in north of Kosovo.

However, RES are highly dependent on atmospheric conditions. It is simple, windmills rotate around their axis and produce electricity depending on the intensity of the wind. Also solar panels produce electricity only during the day and depending on the intensity of sunlight. So, depending on the generating capacity, in some hours of the day the production from RES can exceed the consumption, while in other hours the consumption can be higher than the production. This makes sustainable RES-based electricity supply challenging.

It is therefore necessary that during the time when we have surplus electricity we store it, to use it during the hours when consumption is higher than production. This is the concept of flexibility (in consumption and production). So for sustainable energy supply it is necessary to make a combination of RES with the most reliable and efficient energy conservation technologies.

Over the last decade, with the increasing use of RES, the scientific activity for finding different methods to conserve energy in large quantities has also increased. A 100% RES-based energy system necessarily requires relatively large energy storage capacities. These capacities are divided according to applications:

a) frequency adjustment (energy up to 15 min);

b) network operation (power up to 4 hours) and

c) save energy (energy up to 6 months).

During this article we will analyze some technologies, with special focus on the technologies with the greatest potential.

Taking advantage of mature technology and the ability to store large amounts of energy, reversible hydropower plants account for about 99% of the world’s energy storage capacity, as batteries are the technology that has recently begun to be applied.

Basically this type of hydropower plant has two basins, one on a high hill, while the other for example in a low valley. During the hours when there is excess electricity the water is pumped up by filling the upper basin, while during the hours when the electricity consumption is higher than the production, water is released from the upper basin to the lower basin and produces electricity.

Batteries (Li-ion) are another very promising technology for energy conservation. Mainly due to the energy density they provide (75-200 Wh / kg) compared to reversible hydropower plants (0.5-1.5 Wh / kg). For this reason batteries are seen as the solution for the transport sector, moving towards electric transport.

Energjia e ripërtëritshme, bateritë dhe Kosova

Shkruar nga Adhurim Haxhimusa (FHGR, Zvicër), Kristian Sevdari (DTU, Danimarkë) 

Në natyrën njerëzore është që të korrurat (p.sh. drithërat) të vendosen nëpër depo (hambar) të mëdha dhe të ruhen për konsum të më vonshëm. Në të njëjtën kohë, pothuajse çdo plan shtëpie/banesë e ka një depo të vogël për të mbajtur/ruajtur miellin, vajin, orizin, pijet, e shumë gjëra të tjera ushqimore. Thjeshtë, familjet planifikojnë dhe duan të kenë të siguruar mirëqenien e tyre për një kohë të caktuar.

Mirëpo jo çdo produkt kemi mundësi ta ruajmë lehtë, lirë, dhe shpejtë. Energjia elektrike është një prej produkteve të tilla. Në dhjetë vitet e fundit kemi pasë furnizim shumë më të qëndrueshëm me energji elektrike si rezultat i eliminimit të problemeve teknike nga mirëmbajtja e rregullt dhe menaxhim i mirëfilltë i blloqeve të termocentraleve të thëngjillit të Kosovës A dhe B.

Problemi i prodhimit të energjisë elektrike me termocentrale të thëngjillit është se ato shkaktojnë ndotje të lartë të ambientit në nivelin lokal, por që në të njëjtën kohë po ndikon edhe në ndryshimet klimatike në nivel global. Si rezultat, vendet anë e mbanë botës kanë vendosë të bëjnë një tranzicion energjetik duke kaluar nga përdorimi i burimeve të energjisë që ndotin ambientin (p.sh. thëngjilli, gazi, derivatet e naftës) në burime të ripërtëritshme të energjisë (BRE) (p.sh. erës, diellit, gjeotermale) në dy dekadat e ardhshme. Një tranzicion të tillë energjetik e ka obligim edhe Kosova si nënshkruese e Traktatit të Energjisë. Kosova ka në plan por edhe ka filluar të investoj në diverzifikimin e burimeve të energjisë me anë të BRE-ve, ku edhe para pak ditësh u bë edhe futja në funksion e parkut tjetër të erës me 105 megavat (MW) kapacitet të energjisë elektrike në veri të Kosovës.

Mirëpo, BRE-të kanë një varësi të lartë nga kushtet atmosferike. Është e thjeshtë, mullinjtë e erës rrotullohen rreth boshtit të tyre dhe prodhojnë energji elektrike varësisht nga intenziteti i erës. Po ashtu panelet diellore prodhojnë energji elektrike vetëm gjatë ditës dhe varësisht nga intenziteti i rrezeve të diellit. Pra, varësisht nga kapaciteti gjenerues, në disa orë të ditës prodhimi nga BRE-të mund të kaloj konsumin, ndërsa në orë të tjera konsumi mund të jetë më i lartë se prodhimi. Kjo bën që furnizimi i qëndrueshëm me energji elektrike i bazuar vetëm në BRE bëhet sfidues.

Prandaj është e nevojshme që gjatë kohës kur kemi teprica të energjisë elektrike të ruajmë atë, për ta përdorur gjatë orëve kur konsumi është më i lartë se prodhimi. Ky është koncepti i fleksibilitetit (në konsum dhe prodhim). Pra, për furnizim të qëndrueshëm të energjisë është e domosdoshme që të bëjmë një kombinim të BRE-ve me teknologjitë më të besueshme dhe eficiente të ruajtjes së energjisë.

Gjatë dekadës së fundit, me rritjen e përdorimit të BRE-ve është rritë edhe aktiviteti shkencorë për gjetjen e metodave të ndryshme për të ruajtur energjinë në sasi të mëdha. Një sistem energjetik 100% i bazuar në BRE kërkon me doemos kapacitete relativisht të mëdha për ruajtje të energjisë. Këto kapacitete ndahen sipas apilikimeve:

a) rregullim frekuence (energji deri 15 min);

b) operim i rrjetit (energjji deri 4 orë) dhe

c) ruajte energjie (energji deri 6 muaj).

Gjatë këtij artikulli do të analizojmë disa teknologji, me fokus të veçantë në teknologjitë me potencialin më të madh.

Duke përfituar nga teknologjia e maturuar dhe aftësia për të ruajtur sasi të mëdha energjie, hidrocentralet reverzibile përbëjnë në nivel botërorë rreth 99% të kapaciteteve për ruajtje të energjisë, pasi bateritë janë teknologji që ka filluar së fundmi të aplikohet.

Në parim ky lloj hidrocentrali ka dy bazene, njërin në një kodër lartë, ndërsa tjetrin për shembull në ndonjë lugajë poshtë. Gjatë orëve kur ka tepricë të energjisë elektrike uji pompohet lartë duke e mbushur bazenin e epërm, ndërsa gjatë orëve kur konsumi i energjisë elektrike është më i lartë se prodhimi, uji lëshohet nga bazeni i epërm në bazenin e poshtëm dhe prodhon energji elektrike.

Bateritë (Li-ion) janë një tjetër teknologji shumë premtuese për ruajtjen e energjisë. Kryesisht për shkak të densitetit energjetik që ofrojnë (75-200 Wh/kg) krahasuar me hidrocentralet reverzibile (0.5-1.5 Wh/kg). Për këtë arsye bateritë shihen si zgjidhja për sektorin e transportit, duke shkuar drejt transportit elektrik.

Kosovo će smanjiti emisije gasova staklene bašte za 32% 2031. godine

U okviru nacrta nove Nacionalne strategije za električnu energiju, Kosovo je postavilo strateške ciljeve. Između ostalog, jedan od ciljeva ima za cilj smanjenje emisija, kao i promovisanje dekarbonizacije i ulaganja u obnovljive izvore energije.

„Visoke emisije ugljenika na Kosovu biće značajno smanjene kroz postepenu dekarbonizaciju energetskog sektora, sprovođenje sistema cena ugljenika, transponovanje regulative EU u vezi sa praćenjem, izveštavanjem i verifikacijom emisija ugljenika, kao i stvaranjem adekvatne institucionalne i tehničke infrastrukture“ , kaže se u nacrtu nacionalne energetske strategije, koji je objavilo Ministarstvo ekonomije, prenosi Kosovo.Energi.

Kosovo ima za cilj smanjenje emisije gasova staklene bašte za 32% i povećanje udela OIE u potrošnji u sektoru električne energije na 35%, sa sadašnjih 6,3%.

Kosovo će postepeno sprovoditi cenu ugljenika, na isti način će privući subvencije za fosilna goriva
Na putu ka smanjenju emisija ugljenika i pored obaveza preuzetih potpisivanjem zelene agende, Kosovo će morati da stvori nacionalnu šemu za trgovinu emisijama.

Prema energetskoj strategiji, Kosovo će završiti pripremu sistema cena ugljenika 2025. godine, dok će ga 2031. godine integrisati u sistem EU za trgovinu emisijama (EU ETS), prenosi Kosovo.Energi.

Tokom ovog perioda, u nacionalnoj energetskoj strategiji, Kosovo je posvećeno postepenom povlačenju subvencija za fosilna goriva, koje su trenutno visoke.

Prihodi od sistema trgovine ugljenikom biće plasirani u Fond za pravednu tranziciju. Kako će se tačno koristiti prikupljena sredstva biće naknadno utvrđeno, ali sredstva mogu da se koriste za promociju OIE, obuku i rehabilitaciju radne snage, projekte koji se odnose na energiju posvećenih potrošačima kojima je potrebna itd., prenosi Kosovo.Energi.

Sa 246 MV, Kosovo će povećati instalirane kapacitete OIE na 1400 MV 2031.
U nacionalnoj energetskoj strategiji, poseban akcenat je dat uspostavljanju projekata obnovljive energije na Kosovu. U njemu se kaže da će zemlja primeniti procedure aukcije kako bi osigurala ekonomičniji i transparentniji pristup.

„Proces aukcije će početi odmah, sa pripremom dokumentacije za prvu aukciju 2022. godine. Koristeći iskustvo stečeno sa ove aukcije, biće izrađen podzakonski akt za Zakon o OIE, a zatim rundi daljih aukcija u narednim godinama, za vetrogeneratore. tehnologije, fotonaponske i druge obnovljive energije“, navodi se u energetskoj strategiji, prenosi Kosovo.Energi.

Kosovo ima za cilj da poveća instalirani kapacitet sektora obnovljive energije sa 244 MV na 1300 MV. Pored toga, 2031. godine, Kosovo je postavilo za cilj da poveća kapacitet proizvođača (potrošača) koji sami konzumiraju, sa 2 MV koliko je sada, na 100 MV.

Dakle, strateški cilj nacrta nacionalne elektroenergetske strategije je povećanje instalisane snage OIE sa sadašnjih 246 MV na 1400 MV.

Studije izvodljivosti za 8 novih toplana
U nacrtu strateškog dokumenta, koji je objavilo Ministarstvo privrede, navodi se da će se Vlada do 2031. godine angažovati na promociji korišćenja obnovljive energije za grejanje.

Iako nije postavila precizne indikatore za korišćenje obnovljive energije za grejanje, u strategiji se navodi da će studije izvodljivosti biti sprovedene u osam različitih opština (osim Đakovice i Prištine, koje već imaju sistem daljinskog grejanja), prenosi Kosovo Energi.

„Ova studija će pomoći da se utvrdi nivo korišćenja i kombinacije ovih tehnologija do 2031. godine, dok će postojeći sistem GT Priština diverzifikovati svoju tehnologiju tako da do 2025. uključuje grejanje na solarnu energiju. od 70 MVth“, navodi se u saopštenju. strategija.

Komentari na strategiju se mogu dostaviti do 27. juna
Inače, zajedno sa objavljivanjem nacrta nacionalne energetske strategije za period 2022-2031, Ministarstvo privrede je pokrenulo proces javne rasprave o ovom dokumentu.

Rok za dostavljanje komentara na nacrt nacionalne energetske strategije je 27. jun, saopštilo je Ministarstvo ekonomije, prenosi Kosovo.Energi.

Sve komentare i pisane doprinose treba dostaviti elektronskim putem na e-mail adresu adnan.preniki@rks-gov.net sa naslovom: Doprinos procesu javnih konsultacija za Energetsku strategiju Republike Kosovo 2022-2031.

Izvor: kosovo.energy

Kosovo will reduce greenhouse gas emissions by 32% in 2031

In the framework of the draft new National Strategy for Electricity, Kosovo has set strategic objectives. Among other things, one of the objectives aims to reduce emissions as well as to promote decarbonisation and investment in renewable energy sources.

“High carbon emissions in Kosovo will be significantly reduced through the gradual decarbonisation of the energy sector, implementing a carbon pricing system, transposing EU regulation regarding the monitoring, reporting and verification of carbon emissions , as well as creating an adequate institutional and technical infrastructure “, it is said in the draft national energy strategy, published by the Ministry of Economy, reports Kosovo.Energy.

Kosovo aims to reduce greenhouse gas emissions by 32% and increase the share of RES in electricity sector consumption to 35%, from the current 6.3%.

Kosovo will gradually implement the price of carbon, in the same way will attract subsidies for fossil fuels
On the way to reducing carbon emissions and in addition to the obligations undertaken with the signing of the green agenda, Kosovo will have to create a national emissions trading scheme.

According to the energy strategy, Kosovo will complete the preparation of the carbon pricing system in 2025, while it will integrate it in the EU Emissions Trading System (EU ETS) in 2031, reports Kosovo .Energy.

During this period, in the national energy strategy, Kosovo is committed to gradually withdraw subsidies for fossil fuels, which are currently high.

Revenues from the carbon trading system will be placed in the Fair Transition Fund. Exactly how the funds raised will be used will be determined later, but the funds can be used to promote RES, train and rehabilitate the workforce, energy-related projects dedicated to consumers in need, etc., reports Kosovo.Energy.

From 246 MW, Kosovo will increase the installed capacities of RES to 1400 MW in 2031
In the national energy strategy, special emphasis is given to the establishment of renewable energy projects in Kosovo. It says the country will apply auction procedures to ensure a more economical and transparent approach.

“The auction process will start immediately, with the preparation of documentation for the first auction in 2022. Using the experience gained from this auction, the Secondary Legislation for RES Law will be drafted and then rounds of further auctions in the coming years, for wind technologies, photovoltaics and other renewable energy “, it is stated in the energy strategy, reports Kosovo.Energy.

Kosovo aims to increase the installed capacity of the renewable energy sector from 244 MW to 1300 MW. In addition, in 2031, Kosovo has set as a goal to increase the capacity of self-consuming producers (consumers), from 2 MW as it is now, to 100 MW.

Thus, the strategic objective of the draft national electricity strategy is to increase the installed capacity of RES from 246 MW as it is now, to 1400 MW.

Feasibility studies for 8 new heating plants
The draft strategy document, published by the Ministry of Economy, states that by 2031, the government will be engaged in promoting the use of renewable energy for heating.

Although it has not set precise indicators for the use of renewable energy for heating, the strategy states that feasibility studies will be carried out in eight different municipalities (except Gjakova and Pristina, which already have a district heating system), reports Kosovo. Energy.

“This study will help determine the level of use and combination of these technologies by 2031, while the existing system of DH Prishtina will diversify its technology so that by 2025 it includes solar-based heating. of 70 MWth “, it is stated in the strategy.

Comments on the strategy can be submitted until June 27th
Otherwise, together with the publication of the draft national energy strategy for 2022-2031, the Ministry of Economy has started the process of public discussion on this document.

The deadline for submitting comments on the draft national energy strategy is June 27, the Ministry of Economy has announced, reports Kosovo.Energy.

All comments and written contributions should be submitted electronically to the e-mail address adnan.preniqi@rks-gov.net with the title: Contribution to the public consultation process for the Energy Strategy of the Republic of Kosovo 2022-2031.

Kosova do të reduktojë emetimet e gazrave serrë për 32% në vitin 2031

Në kuadër të draft Strategjisë së re kombëtare për energji elektrike, Kosova ka përcaktuar edhe objektivat strategjike. Ndër tjerash, një nga objektivat ka për qëllim të zvogëlojë emetimet si dhe të promovojë dekarbonizimin dhe investimet në burime të ripërtëritshme të energjisë.

“Emetimet e larta të karbonit në Kosovë do të reduktohen ndjeshëm nëpërmjet dekarbonizimit gradual të sektorit të energjisë, duke zbatuar një sistem për caktimin e çmimit të karbonit, duke transpozuar rregulloren e BE-së në lidhje me monitorimin, raportimin dhe verifikimin e emetimeve të karbonit, si dhe duke krijuar një infrastrukturë adekuate institucionale dhe teknike”, thuhet në draft strategjinë kombëtare të energjisë, të publikuar nga Ministria e Ekonomisë, raporton Kosovo.Energy.

Kosova synon të ulë emetimet e gazrave serrë për 32% dhe të shtojë pjesëmarrjen e BRE-ve në konsumin e sektorit të energjisë elektrike në 35%, nga 6.3% sa është aktualisht.

Kosova do të zbatojë çmim të karbonit në mënyrë graduale, në të njejtën mënyrë do të tërheqë subvencionet për lëndët djegëse fosile

Në rrugën drejt zvogëlimit të emetimeve të karbonit dhe krahas obligimeve të ndërmarra me nënshkrimin e agjendës së gjelbër, Kosovës do t’i duhet të krijojë një skemë kombëtare të tregtimit të emetimeve.

Sipas strategjisë së energjisë, Kosova do të përfundojë përgatitjen e sistemit të caktimit të çmimit të karbonit në vitin 2025, ndërsa të njejtin do t’a integrojë në Sistemin e Tregtimit të Emetimeve të BE-së (EU ETS) në vitin 2031, raporton Kosovo.Energy.

Gjatë kësaj periudhe, në strategjinë kombëtare të energjisë Kosova është përkushtuar që gradualisht të tërheqë subvencionet për lëndët djegëse fosile, të cilat për momentin janë të larta.

Të hyrat nga sistemi i tregtimit të karbonit do të vendosen në Fondin e Tranzicionit të Drejtë. Mënyra se si do të shfrytëzohen saktësisht fondet e mbledhura, do të përcaktohet më vonë, por mjetet mund të shfrytëzohen për promovimin e BRE-ve, aftësimin dhe riaftësimin e fuqisë punëtore, projektet e lidhura me energjinë të dedikuara për konsumatorët në nevojë etj, raporton Kosovo.Energy.

Nga 246 MW, Kosova do të shtojë kapacitetet e instaluara të BRE-ve në 1400 MW në vitin 2031

Në strategjinë kombëtare të energjisë, theks të veçantë i është kushtuar edhe vendosjes së projekteve të energjisë së ripërtëritshme në Kosovë. Aty thuhet se vendi do të aplikojë procedura të ankandeve, për të siguruar një qasje më ekonomike dhe transparente.

“Procesi i ankandit do të fillojë menjëherë, me përgatitjen e dokumentacionit për ankandin e parë në vitin 2022. Duke përdorur përvojën që do të fitohet nga ky ankand, do të hartohet Legjislacioni Sekondar për Ligjin për BRE-të dhe pastaj do të organizohen raunde të mëtejshme të ankandeve gjatë viteve në vijim, për teknologjitë e erës, fotovoltaike dhe energji të tjera të ripërtëritshme”, thuhet në strategjinë e energjisë, raporton Kosovo.Energy.

Kosova ka për qëllim të shtojë kapacitetet e ripërtëritshme të instaluara në sektorin e energjisë nga 244 MW sa është tani, në 1300 MW. Përveç këtyre, në vitin 2031, Kosova ka vendosur si qëllim edhe rritjen e kapacitetit të prodhuesëve vetë-konsumues (prosumatorëve), nga 2 MW sa është tani, në 100 MW.

Kësisoji, objektivë strategjike e draft strategjisë kombëtare të energjisë elektrike është rritja e kapaciteteve të instaluara të BRE-ve nga 246 MW sa është tani, në 1400 MW.

Studime fizibiliteti për 8 ngrohtore të reja

Në draft dokumentin e strategjisë, i publikuar nga Ministria e Ekonomisë, thuhet se deri në vitin 2031, qeveria do të angazhohet në promovimin e përdorimit të energjisë së ripërtëritshme për ngrohje.

Edhe pse nuk ka përcaktuar indikatorë të saktë për përdorimin e energjisë së ripërtëritshme për ngrohje, në strategji thuhet se do të bëhen studime fizibiliteti në tetë komuna të ndryshme (përveç Gjakovës dhe Prishtinës, të cilat tashmë kanë sistem të ngrohjes qendrore), raporton Kosovo.Energy.

“Ky studim do të ndihmojë në përcaktimin e nivelit të përdorimit dhe kombinimin e këtyre teknologjive deri në vitin 2031, ndërsa sistemi ekzistues i NQ-së të Prishtinës do të diversifikojë teknologjinë e tij ashtu që deri në vitin 2025 të përfshijë edhe ngrohjen me bazë solare prej 70 MWth”, thuhet në strategji.

Komentet mbi strategjinë mund të dorëzohen deri më 27 qershor

Ndryshe, bashkë me publimin e draft strategjisë kombëtare të energjisë për vitet 2022-2031, Ministria e Ekonomisë ka filluar edhe procesin e diskutimit publik për këtë dokument.

Afati i fundit për dorëzimin e komenteve për draft strategjinë kombëtare të energjisë është 27 qershor, ka bërë të ditur Ministria e Ekonomisë, raporton Kosovo.Energy.

Të gjitha komentet dhe kontributet me shkrim duhet të dorëzohen në formë elektronike në e-mail adresën adnan.preniqi@rks-gov.net me titull: Kontribut ndaj procesit të konsultimit publik për Strategjinë e Energjisë të Republikës së Kosovës 2022-2031.

Burimi: kosovo.energy