20 Maj, Svetski Dan Pčela

Cilj Svetskog dana pčela 🐝je podizanje svesti svetske javnosti o značaju i zaštiti pčela i drugih oprašivača. Oni su sve ugroženiji i stoga im je potrebna zaštita svog prirodnog okruženja, što će im omogućiti opstanak. Pored pčelinjih proizvoda, koji se smatraju kvalitetnom hranom, njihov najveći doprinos je oprašivanje skoro tri četvrtine svih biljaka.

Države članice UN odobrile su predlog Slovenije da se 20. maj proglasi Svetskim danom pčela u decembru 2017. Izabran je datum rođendana pčelara Antona Janše. Anton Janša je bio prvi učitelj pčelarstva na bečkom carskom dvoru, koji je u 18. veku na osnovu svojih saznanja u potpunosti revidirao dosadašnje metode pčelarenja i postavio temelje savremenom pčelarstvu.

20 May, World Bee Day

The aim of World Bee Day is to raise awareness among the world public about the importance and protection of bees and other pollinators. They are increasingly endangered and therefore need the protection of their natural environment, which will enable them to survive. In addition to bee products, which are considered quality food, their biggest contribution is the pollination of almost three quarters of all plants.

The UN Member States approved Slovenia’s proposal to proclaim 20 May as World Bee Day in December 2017 on Anton Janšas birthday. Anton Janša was the first beekeeping teacher at the Viennese imperial court, who in the 18th century completely revised the hitherto beekeeping methods based on his findings and laid the foundations of modern beekeeping.

20 MAJI DITA BOTËRORE E BLETËS

Qëllimi i Ditës Botërore të Bletës është të rrisë ndërgjegjësimin e publikut botëror për rëndësinë dhe mbrojtjen e bletëve. Bletët janë gjithnjë e më shumë të rrezikuara dhe për këtë arsye kanë nevojë për mbrojtjen e mjedisit të tyre natyror, i cili do t’u mundësojë të mbijetojnë. Përveç produkteve të bletëve, të cilat konsiderohen si ushqim cilësor, kontributi më i madh i tyre është pjalmimi i pothuajse tre të katërtave të të gjitha bimëve.

Shtetet Anëtare të OKB-së miratuan propozimin e Sllovenisë për të shpallur 20 majin si Ditën Botërore të Bletës në dhjetor 2017, data e lindjës së Anton Janshës. Anton Jansha ishte mësuesi i parë i bletarisë në oborrin perandorak të Vjenës, i cili në shekullin e 18-të rishikoi plotësisht metodat e deritanishme të bletarisë dhe bazuar në gjetjet e tij hodhi themelet e bletarisë moderne.

Da li klimatske promene treba da se predaju kao predmet u našim školama?

Autor: Afrim Beriša, doktor nauka o životnoj sredini

Iako obrazovanje nije direktno rešenje za sprečavanje klimatskih promena, ono je ipak jedno od najefikasnijih oruđa za promenu stavova i bolje razumevanje problema, te je stoga veoma važna akcija u borbi protiv globalnog zagrevanja. .

Različita istraživanja navode jačanje obrazovanja i posvećenost klimatskim promenama kao jednu od najvažnijih društvenih intervencija za usporavanje fenomena rasta globalnih temperatura. Šira javnost sa boljom edukacijom o klimatskim problemima može biti svesnija kada je u pitanju podrška promeni politike i merama za usporavanje ili zaustavljanje emisije gasova staklene bašte.

Čak i relevantne klimatske agencije Ujedinjenih nacija priznaju činjenicu da je teško zamisliti efikasno rješavanje klimatskih promjena i klimatskih promjena bez široke i dubinske obrazovne strategije.
Zbog toga je tema klimatskih promena već postala deo nastavnog plana i programa u mnogim javnim i privatnim školama širom sveta.

Uprkos složenosti nauke o klimi i mnogim nepoznanicama koje ova oblast donosi, uključujući nedostatak stručnosti potrebne za ovu jedinicu, interesovanje za učenje i razumevanje problema klimatskih promena raste.

U nekim zemljama, posvećenost povećanju podrške obrazovanju u oblasti klimatskih promena stavljena je u okvire nacionalnih akcionih planova za ispunjavanje zahteva Pariskog klimatskog sporazuma. Jedan takav primer dolazi iz Italije, koja je od septembra prošle godine zvanično počela da predaje predmet klimatske promene u školama sa 33 nastavna časa godišnje. Štaviše, Italija je, u okviru Ministarstva obrazovanja, postavila jedan od glavnih ciljeva obrazovanja za održivost i klimu.

U nekim drugim zemljama, kao što je Novi Zeland, već su razvijeni sveobuhvatni klimatski nastavni planovi i programi koji se primenjuju u školama za učenike uzrasta 11-15 godina. U sastavljanju ovog nastavnog plana i programa, Zeland je čak angažovao klimatske naučnike da nastavni plan i program učine što efikasnijim.
Čak je i u nekim školama na severu Engleske nastava o klimatskim promenama počela kao posebna nastavna jedinica. Ranije je ova zemlja imala sertifikate specijalne nastavnike za klimatske promene, a ovaj predmet je postao deo nastavnog plana i programa.

U drugim zemljama, kao što je Vašington u SAD, nastavni plan i program o klimatskim promenama je budžetiran kroz poseban zakon koji ima za cilj finansiranje projekata obuke za nastavnike javnih škola i organizacije civilnog društva kako bi proširili znanje o klimi. Samo tokom 2017. godine, profesionalni razvoj ovog programa poznatog kao Clime Time koristilo je oko 7.500 nastavnika javnih škola, uglavnom nastavnika osnovnih škola, dok je za naredne dve godine stavljeno na raspolaganje još 3 miliona dolara.

Kao podršku celom ovom procesu, poseban doprinos daju Ujedinjene nacije, koje kroz specifične onlajn kurseve sertifikuju nastavnike za temu klimatskih promena. Obrazovni program o klimatskim promenama i održivom razvoju (CCESD) je čak osnovan u okviru UNESCO-a, koji ima za cilj da poveća znanje o klimatskim promenama kroz obrazovanje.

Obrazovni programi o klimatskim promenama i održivom razvoju prema Uneskovim smernicama već su prilagođeni obrazovnim sistemima u Australiji, Kini, Japanu i nekoliko drugih zemalja.
Pored formalnog obrazovanja, postoji mnogo neformalnih inicijativa za učenje o klimatskim promenama, a mediji su povećali svoju posvećenost podršci procesu obrazovanja o klimi.

Ne manjka ni individualnih inicijativa studenata da učine više na tom planu. Imamo svežu inicijativu studentkinje iz Švedske, Grete Tunberg, koja svojim akcijama svakog petka traži od svetskih lidera da preduzmu konkretne akcije za sprečavanje daljih klimatskih promena. Njene akcije inspirisale su milione mladih ljudi širom sveta da protestuju, a jedan od njihovih zahteva je još bolje klimatsko obrazovanje.

Međutim, na Kosovu ne postoji konkretna inicijativa za rešavanje uključivanja nastavnog plana i programa o klimatskim promenama u redovni obrazovni program.

https://gjelberohu.blogspot.com/2020/08/a-duhet-te-mesohen-ndrishimet-klimatike.html?m=1#more

Should climate change be taught as a subject in our schools?

By: Afrim Berisha, PhD in Environmental Sciences

Although education is not a direct solution to preventing climate change, it is nevertheless one of the most effective tools to change attitudes and better understand the problem, and is therefore a very important action in the fight against global warming. .

Various researches list the strengthening of education and the commitment to climate change as one of the most important social interventions to slow down the phenomenon of rising global temperatures. A wider public with better education on climate problems may be more aware when it comes to supporting policy change and measures to slow or stop greenhouse gas emissions.

Even relevant United Nations climate agencies acknowledge the fact that it is difficult to imagine effectively addressing climate change and climate change without a broad and in-depth educational strategy.
Because of this, the subject of climate change has already become part of the curriculum in many public and private schools around the world.
Despite the complexity of climate science and the many unknowns that this field brings, including the lack of expertise needed for this unit, the interest in learning and understanding the problems of climate change is growing.

In some countries, the commitment to increase support for education in the field of climate change has been placed in the framework of national action plans to meet the implementation of the requirements of the Paris Climate Agreement. One such example comes from Italy, which since September last year has officially started teaching the subject of climate change in schools with 33 teaching hours per year. Furthermore, Italy, within the Ministry of Education, has set one of the main objectives of education for sustainability and climate.

In some other countries, such as New Zealand, comprehensive climate curricula have already been developed and are being implemented in schools for students aged 11-15. In compiling this curriculum, Zealand has even engaged climate scientists to make the curriculum as effective as possible.
Even in some schools in the north of England the teaching of climate change has started as a separate teaching unit. Previously, this country has certified special teachers for climate change, and this subject has become part of the curriculum.

In other countries, such as Washington in the US, the climate change curriculum has been budgeted through a special law aimed at funding training projects for public school teachers and civil society organizations to expand knowledge about climate. During 2017 alone, the professional development of this program known as Clime Time, benefited about 7,500 public school teachers, mainly primary school teachers, while for the next two years another $ 3 million was made available.

In support of this whole process, a special contribution is being made by the United Nations, which through specific online courses is certifying teachers for the subject of climate change. The Climate Change and Sustainable Development Education Program (CCESD) has even been established within UNESCO, which aims to increase knowledge about climate change through education.

Educational programs on Climate Change and Sustainable Development under UNESCO guidelines have already been adapted to education systems in Australia, China, Japan and several other countries.
In addition to formal education, there are plenty of informal initiatives to learn about climate change, and the media have increased their commitment to supporting the climate education process.

There is no lack of individual initiatives of students to do more in this regard. We have fresh the initiative of the student from Sweden, Greta Thunberg, who through her actions every Friday, I ask the world leaders to take concrete actions to prevent further climate change. Her actions have inspired millions of young people around the world to protest and one of their demands is even better climate education.

However, in Kosovo there is no concrete initiative to address the inclusion of the climate change curriculum within the regular educational curriculum.

https://gjelberohu.blogspot.com/2020/08/a-duhet-te-mesohen-ndryshimet-klimatike.html?m=1#more

A duhet të mësohen ndryshimet klimatike si lëndë mësimore në shkollat tona?

Nga: Afrim Berisha, PhD i Shkencave të Mjedisit

Edhe pse edukimi nuk është një zgjidhje direkte për parandalimin e ndryshimeve klimatike, megjithëkëtë ai është një nga instrumentet më efikase për të ndryshuar qëndrimin dhe për të kuptuar më mirë problemin, dhe së këndejmi është një veprim shumë i rëndësishëm në kuadër të përpjekjeve kundër ngrohjes globale. 

Hulumtimet e ndryshme e rendisin forcimin e arsimit dhe angazhimin për ndryshimet klimatike si një nga ndërhyrjet më të rëndësishme sociale për të ngadalësuar fenomenin e ngritjes së temperaturave globale. Një publik i gjerë me arsim më të mirë për problemet e klimës mund të jetë më i ndërgjegjshëm kur bëhet fjalë për përkrahjen e ndryshimeve politike dhe masave për ngadalësimin apo ndalimin e emetimeve të gazrave serë. 

Edhe agjencitë përkatëse të Organizatës së Kombeve të Bashkuara që angazhohen për klimën e pranojnë faktin së është vështirë të imagjinohet të adresohen në mënyrë efektive ndikimet klimatike dhe ndryshimi i klimës pa një strategji të gjerë dhe të thellë edukative.
Nisur nga kjo, lënda mësimore për ndryshimet klimatike është bërë tashmë pjesë e kurrikulës mësimore në shumë shkolla publike dhe private anë e kënd botës. 
Përkundër kompleksitetit të shkencës mbi klimën dhe përkundër shumë të panjohurave që sjellë kjo lëmi, duke përfshirë edhe mungesën e ekspertizës së nevojshme për këtë njësi mësimore, interesimi për të mësuar dhe kuptuar problemet e ndryshimeve klimatike është në rritje. 

Në disa vende, angazhimi për të rritur mbështetjen për edukimin në fushën e ndryshimeve klimatike është vendosur në kuadër të planeve kombëtare të veprimit për të përmbushur implementimin e kërkesave të Marrëveshjen së Parisit për Klimën. Një shembull i tillë na vjen nga Italia, e cila që nga shtatori i vitit të kaluar zyrtarisht ka filluar mësimin e lëndës së ndryshimeve klimatike në shkolla me 33 orë mësimore në vit. Për më tepër Italia, në kuadër të Ministrisë së Arsimit një nga objektivat kryesore ka vendosur edukimin për qëndrueshmëri dhe klimë. 

Në disa vende tjera sikurse është Zelanda e Re tashmë janë përpiluar kurrikula gjithëpërfshirëse për klimën dhe po zbatohen në shkolla për nxënësit nga mosha 11-15 vjeç. Madje në përpilimin e kësaj kurrikule, Zelanda ka angazhuar edhe shkencëtarë që merren me studimin e klimës për ta bërë kurrikulen sa më efektive. 
Edhe në disa shkolla në veri të Anglisë ka filluar mësimi i ndryshimeve klimatike si njësi e veçantë mësimore. Paraprakisht, ky vend ka certifikuar mësues të veçantë për ndryshimet klimatike, dhe kjo lëndë mësimore është bërë pjesë e kurrikulës. 

DIsa vendet tjera sikurse është rasti me Uashingtonin në SHBA, lënda mësimore e ndryshimeve klimatike është futur në kuadër të buxhetit përmes një ligji të veçantë që ka për qëllim të financoj projekte trajnimi për mësuesit e shkollave publike dhe organizatat e shoqërisë civile për zgjerimin e njohurive për klimën. Vetëm gjatë vitit 2017 nga zhvillimet profesionale të këtij programi i njohur si Clime Time, përfituan rreth 7.500 mësues të shkollave publike, kryesisht mësues të shkollave fillore, ndërkohë që për dy vitet tjera u vunë në dispozicion edhe 3 milion dollarë fonde tjera. 

Në mbështetje të të gjithë këtij procesi, një kontribut të veçantë është duke dhënë edhe Organizata e Kombeve të Bashkuara, që përmes kurseve specifike online është duke certifikuar mësuesit për lëndën e ndryshimeve klimatike. Madje në kuadër të UNESCO është themeluar edhe Programi për Edukim për Ndryshime Klimatike dhe Zhvillim të Qëndrueshëm (CCESD), që ka për qëllim të rrisë njohuritë për ndryshimet klimatike përmes edukimit. 

Programet edukative për Ndryshime Klimatike dhe Zhvillim të Qëndrueshëm sipas udhëzimeve të UNESCO, janë adaptuar tanimë edhe në sistemet arsimore në Australi, Kinë, Japoni dhe në disa vende tjera. 
Përveç mësimeve formale ka edhe plot iniciativa jo formale për të mësuar mbi ndryshimet klimatike, ndërsa që edhe mediat kanë rritur angazhimin e tyre për të mbështetur procesin e edukimit për klimën. 

Nuk mungojnë as iniciativat individuale të nxënësve për të bërë më shumë në këtë drejtim. E kemi të freskët iniciativën e nxënëses nga Suedia, Greta Thunberg, e cila përmes veprimeve të saj çdo të premte, kërkoj nga udhëheqësit botërorë të ndërmarrin veprime konkrete për të parandaluar ndryshimin e mëtejmë të klimës. Veprimet e saj kanë frymëzuar miliona të rinj në të gjithë botën për të protestuar dhe një nga kërkesat e tyre është edhe edukimi më i mirë për klimën. 

Megjithëkëtë, në Kosovë nuk ka ndonjë iniciativë konkrete për të adresuar përfshirjen e lëndës mësimore për ndryshime klimatike në kuadër të kurrikulës së rregull edukative. Ka pasur disa shkolla që kanë aplikuar si lëndë zgjedhore mbrojtjen e mjedisit, por që ka pasur një përmbajtje shumë të kufizuar të njohurive për ndryshimet klimatike. Për ndryshimet klimatike, tërthorazi në mënyrë sipërfaqësore mësohet edhe në disa lëndë tjera mësimore si Gjeografi apo Fizikë. 
Një përpjekje tjetër për të bëre më shumë në këtë drejtim ishte edhe “Paketa e Gjelbër”, një propozim kurrikule e përgatitur nga Qendra Rajonale për Mjedis. Kjo paketë i dedikohej mësimit të mbrojtjes së mjedisit në shkolla të mesme të ulëta, e ku kalimthi trajtoheshin edhe disa probleme të ndryshimeve klimatike. Mirëpo, përkundër përpjekjeve kjo pako nuk u zyrtarizua asnjëherë si një kurrikule për mësimin e mbrojtjes së mjedisit në shkollat tona. 

Andaj, duke parë trendet globale të përfshirjes së ndryshimeve klimatike në kurrikulat mësimore të shkollave publike dhe duke marrë për bazë që problemi i ndryshimeve klimatike është në rritje, mbase edhe këtu tek ne do të duhej që të kishte iniciativa konkrete që mësimi për klimën të formalizohej përmes moduleve specifike obligative ose zgjedhore. 

Më se miri do të ishte që kjo iniciativë të vinte nga Ministria e Arsimit, e cila së bashku me ekspertët e arsimit të ulët dhe ekspertët që njohin problemin e klimës do të përgatisnin një kurrikull për mësimin e lëndës së ndryshimeve klimatike për nxënësit nga mosha 11-15 vjeçe, duke ndjekur praktikat e vendeve që kanë shënuar progres në këtë drejtim.

https://gjelberohu.blogspot.com/2020/08/a-duhet-te-mesohen-ndryshimet-klimatike.html?m=1#more