Državni ured za reviziju započela je reviziju učinka u oblasti energetike i životne sredine


Kosovska Državna služba za reviziju započela je reviziju učinka u oblasti energetike i životne sredine sa temom „Sistem licenciranja hidroelektrana i njihov uticaj na životnu sredinu i vodu (2015 – 2021)“. Bavljenje ovom temom revizije je od posebnog značaja jer se upotreba vode za proizvodnju električne energije mora vršiti na pravi način bez uticaja na kvalitet i protok vod

Različiti medijski izveštaji i početna istraživanja u fazi planiranja u ovoj oblasti pokazuju da postoje indicije da proces izdavanja hidroenergetskih dozvola karakterišu nedostaci i nedostatak transparentnosti. Takođe postoje indicije za nedostatak koordinacije između odgovornih strana tokom procesa licenciranja, nedostatak odgovarajućeg nadzora od strane nadležnih institucija, što posljedično može biti ugroženo životnom sredinom ovom aktivnošću. Uticaj koji ova aktivnost ima na životnu sredinu i početni pokazatelji problema u ovoj oblasti poslužili su NAO-u da započne ovu reviziju.

Cilj ove revizije je ocjenjivanje izdavanja licenci za hidroelektrane i djelatnosti javnih ustanova za zaštitu životne sredine od djelatnosti hidroelektrana. Osnovna svrha ove revizije je da doprinese unapređenju procesa izdavanja dozvola i da se obezbedi da se korišćenje voda vrši efikasnije i efektivnije u postizanju predviđene namene i da se obezbedi zaštita voda i životne sredine.

Regulatorna kancelarija za energiju će biti predmet procesa revizije; Ministarstvo životne sredine, prostornog planiranja i infrastrukture; Ministarstvo privrede kao i opštine Dragaš, Mitrovica, Dečane i opština rtrpce. Takođe, Kosovska agencija za šume i Ministarstvo kulture, omladine i sporta mogu biti predmet revizije, u zavisnosti od toga da li se odnose na oblast revizije. U okviru ovih institucija, fokus revizije biće odjeljenja za izdavanje dozvola i odjeljenja inspektorata koji se odnose na uticaj na životnu sredinu i vode. Delokrug će se fokusirati na izdavanje dozvola za hidroelektrane tokom 2015-2020. godine i njihov uticaj na životnu sredinu i vodu.

Glavni cilj izgradnje hidroelektrana na Kosovu je dostizanje cilja od 25% u skladu sa dogovorom uspostavljene Direktive EU 2019/32/EC za proizvodnju obnovljive energije do 2020. godine, smanjujući uticaj na životnu sredinu i vodu. Na Kosovu je tokom 2015-2020. godine izgrađeno oko 20 malih hidroelektrana koje nude proizvodni kapacitet od oko 86 MV. Hidroelektrane treba da se grade u koncesiji sa javnim ustanovama, opremaju i primenjuju pravila i kriterijume ekoloških dozvola u cilju zaštite voda i životne sredine i obezbeđivanja kvaliteta vodosnabdevanja i njihovog protoka.

Aktivnosti svake institucije nadležne za izgradnju hidroelektrana i njihov rad u cilju proizvodnje električne energije moraju se odvijati u skladu sa principima usklađenosti, ekonomičnosti, efikasnosti i efektivnosti. Takođe obezbediti transparentnost i jednak tretman za ekonomske operatere koji imaju za cilj da koriste vodu za proizvodnju energije.

NAO je posvećen rešavanju relevantnih i važnih tema za Skupštinu Kosova i njene građane pružanjem korisnih preporuka za zaštitu životne sredine i jačanje vladavine prava na Kosovu.

The National Audit Office has started auditing performance in the field of energy and environment

The National Audit Office of Kosovo has started the performance audit in the field of energy and environment with the topic “Licensing system of hydropower plants and their impact on the environment and water (2015 – 2021)”. Addressing this audit topic is of particular importance as the use of water for electricity generation must be done in the right way without affecting the quality and flow of water.

Various media reports and initial research in the planning phase in this area show that there are indications that the hydropower licensing process is characterized by shortcomings and lack of transparency. There are also indications for lack of coordination between the responsible parties during the licensing process, lack of proper supervision by the responsible institutions that consequently the environment may be endangered by this activity. The impact that this activity has on the environment and the initial indicators of problems in this area have served the NAO to start this audit.

The objective of this audit is to evaluate the issuance of licenses for hydropower plants and the activities of public institutions for environmental protection from the activity of hydropower plants. The main purpose of this audit is to contribute to the improvement of the licensing process and to ensure that water use is done more efficiently and effectively achieving the intended purpose and to ensure the protection of water and the environment.

The Energy Regulatory Office will be subject to the audit process; Ministry of Environment, Spatial Planning and Infrastructure; The Ministry of Economy as well as the municipalities of Dragash, Mitrovica, Deçan and the municipality of ërtrpce. Also, the Kosovo Forest Agency and the Ministry of Culture, Youth and Sports may be subject to audit, depending on whether they are related to the audited field. Within these institutions, the focus of the audit will be the permitting departments and the departments of the inspectorate related to the impact on the environment and water. The scope will focus on the issuance of licenses for hydropower plants during the years 2015-2020 and their impact on the environment and water.

The main goal of building hydropower plants in Kosovo is to reach the 25% target in line with the agreement of the established EU Directive 2019/32 / EC for the production of renewable energy by 2020, reducing the impact on the environment and water. In Kosovo during the years 2015-2020, about 20 small hydropower plants were built which offer a production capacity of about 86 MW. Hydropower plants should be built in concession with public institutions, equipped and implement the rules and criteria of environmental permits in order to protect water and the environment and ensure the quality of water supply and their flow.

The activities of each institution responsible for the construction of hydropower plants and their operation in order to generate electricity must be carried out in accordance with the principles of compliance, economy, efficiency and effectiveness. Also provide transparency and equal treatment for economic operators who aim to use water for energy production.

The NAO is committed to addressing relevant and important topics for the Assembly of Kosovo and its citizens by providing useful recommendations for protecting the environment and strengthening the rule of law in Kosovo.

A criminal report is submitted for the degradation of the waterfall and Mirusha park

NGO Active Citizens has filed a criminal report regarding the degradation of the Natural Monument “Waterfalls and Mirusha Park” declared as a special area, related to the project: Cleaning the environment and repairing the pedestrian and bicycle lane with lighting and recreation from the regional road Klina -Jakova to Mirusha Waterfall, reports Ekonomia Online.

Flutura Zymi from this organization said that the officials involved of the Municipality of Klina and the Ministry of Environment, Spatial Planning, Infrastructure MESP, with their actions and omissions have committed criminal offenses of degradation or destruction of the environment according to Article 338 of the Criminal Code of Kosovo. illegal permitting of installations that pollute the environment article 340, abuse of trust article 330 as well as abuse of official position or authority sanctioned by article 414 of the Criminal Code.

“The project initiated by the Municipality of Klina on 19.07.2019 is not foreseen in the spatial plan of Mirusha, there was no public debate or decision by the Assembly of Kosovo or the Municipal Assembly, then on 31.07.2019 MESP authorizes the project with the start and implementation of procurement procedures, in the amount of 384 00 euros without environmental permit, without construction permit, without environmental impact assessment without environmental report and without the recommendations of the Kosovo Institute for Nature Protection and at the same time the project has no eligibility assessment for ecological network which is mandatory according to the Law on Nature Protection ”.

According to her, the project in question has degraded zones 1 and 2 which is a strict zone, they have intervened in the existing path in a width of 2 meters by degrading it to 10 to 15 meters for 2.3 km, an intervention which has affected the characteristics and values ​​for which Mirusha has been declared a Natural Monument according to Article 14 of the Law on Nature Protection, reports EO.

Podneta je krivična prijava zbog degradacije vodopada i parka Miruša

NVO Aktivni građani podnela je krivičnu prijavu zbog degradacije Spomenika prirode „Vodopadi i park Miruša“ proglašenog za posebno područje, vezano za projekat: Čišćenje životne sredine i sanacija pešačke i biciklističke staze sa rasvetom i rekreacijom sa regionalnog puta. Klina -Jakova do vodopada Miruša, prenosi Ekonomia Online.

Flutura Zimi iz ove organizacije saopštila je da su službenici opštine Klina i Ministarstva životne sredine, prostornog planiranja, infrastrukture MSPP svojim radnjama i propustima počinili krivična dela degradacije ili uništavanja životne sredine prema članu 338. Krivičnog zakona. Zakonik Kosova.nezakonito dozvoljavanje instalacija koje zagađuju životnu sredinu član 340, zloupotreba poverenja član 330 kao i zloupotreba službenog položaja ili ovlašćenja sankcionisana članom 414 Krivičnog zakonika.

„Projekat koji je pokrenula Opština Klina 19.07.2019 nije predviđen prostornim planom Miruše, nije bilo javne rasprave ili odluke Skupštine Kosova ili Skupštine opštine, a zatim 31.07.2019 MSPP odobrava projekat sa početak i sprovođenje procedura nabavke, u iznosu od 384 00 evra bez ekološke dozvole, bez građevinske dozvole, bez procene uticaja na životnu sredinu bez izveštaja o životnoj sredini i bez preporuka Kosovskog zavoda za zaštitu prirode i istovremeno projekat nema procena podobnosti za ekološku mrežu koja je obavezna prema Zakonu o zaštiti prirode”.

Prema njenim rečima, u pitanju su degradirane zone 1 i 2 što je stroga zona, intervenisali su postojeću stazu u širini od 2 metra tako što su je degradirali na 10 do 15 metara u dužini od 2,3 km, intervencijom koja je zahvatila karakteristike i vrednosti zbog kojih je Miruša proglašena spomenikom prirode u skladu sa članom 14. Zakona o zaštiti prirode, prenosi EO.

Zyra Kombëtare e Auditimit (ZKA) ka filluar auditimin e performancës në fushën e energjisë dhe mjedisit

Zyra Kombëtare e Auditimit (ZKA) ka filluar auditimin e performancës në fushën e energjisë dhe mjedisit me temën “Sistemi i licencimit të hidrocentraleve dhe ndikimi i tyre në mjedis dhe ujëra (2015 – 2021)”. Trajtimi i kësaj teme të auditimit është me rëndësi të veçantë pasi që shfrytëzimi i ujërave për prodhimin e energjisë elektrike duhet të bëhet në mënyrën e duhur duke mos ndikuar në cilësinë dhe rrjedhën e ujërave.

Raportimet e ndryshme në media dhe hulumtimet fillestare në fazën e planifikimit në këtë fushë tregojnë se ka indikacione që procesi i licencimit të hidrocentraleve karakterizohet me mangësi dhe mungesë të transparencës. Poashtu ka indikacione për moskoordinim mes palëve përgjegjëse gjatë procesit të licencimit, mungesë të mbikëqyrjes së duhur nga institucionet përgjegjëse që për pasojë mjedisi mund të rrezikohet nga kjo veprimtari. Ndikimi që ka kjo veprimtari në mjedis dhe treguesit fillestar të problemeve në këtë fushë kanë shërbyer që ZKA-ja të fillojë këtë auditim.

Objektivë e këtij auditimi është vlerësimi i dhënies së licencave për hidrocentralet dhe aktivitetet e institucioneve publike për mbrojtjen e mjedisit nga veprimtaria e hidrocentraleve. Qëllimi kryesor i këtij auditimi është që të kontribuojë në përmirësimin e procesit të licencimit dhe të sigurojë se shfrytëzimi i ujërave bëhet në mënyrë më efikase dhe efektive duke arritur qëllimin e synuar dhe të sigurohet mbrojtja e ujërave dhe mjedisit.

Procesit të auditimit do t’i nënshtrohen Zyra e Rregullatorit të Energjisë; Ministria e Mjedisit, Planifikimit Hapësinor dhe Infrastrukturës; Ministria e Ekonomisë si dhe komuna e Dragashit, Mitrovicës, Deçanit dhe komuna e Shtërpcës. Poashtu, auditimit mund t’i nënshtrohen edhe Agjencia e Pyjeve të Kosovës dhe Ministria e Kulturës Rinisë dhe Sportit varësisht nëse kanë ndërlidhje me fushën e audituar. Në kuadër të këtyre institucioneve fokus i auditimit do të jenë departamentet e lëshimit të lejeve dhe departamentet e inspektoratit lidhur me ndikimin në mjedis dhe ujëra. Fushëveprimi do të fokusohet te dhënia e licencave për hidrocentralet përgjatë viteve 2015 -2020 dhe ndikimi i tyre në mjedis dhe ujëra.

Qëllimi kryesor i ndërtimit të hidrocentraleve në Kosovë është arritja e cakut prej 25% krahas marrëveshjes së Direktivës së vendosur të BE-së 2019/32/EC për prodhimin e energjisë së ripërtëritshme deri në vitin 2020 duke zvogëluar ndikimin në mjedis dhe ujëra. Në Kosovë përgjatë viteve 2015–2020 janë ndërtuar rreth 20 hidrocentrale të vogla të cilat ofrojnë një kapacitet të prodhimit rreth 86 MW. Hidrocentralet duhet të ndërtohen në koncesion me institucionet publike, të pajisen dhe të zbatojnë rregullat dhe kriteret e lejeve mjedisore me qëllim të mbrojtjes së ujërave dhe mjedisit dhe të sigurojnë cilësinë e prurjes së ujërave dhe rrjedhën e tyre.

Aktivitetet e secilit institucion përgjegjës për ndërtimin e hidrocentraleve dhe funksionalizimin e tyre me qëllim të prodhimit të energjisë elektrike duhet të zhvillohen në pajtim me parimet e pajtueshmërisë, ekonomisë, efikasitetit dhe efektivitetit. Po ashtu të ofrojnë transparencë dhe trajtim të barabartë për operatorët ekonomik të cilët synojnë shfrytëzimin e ujërave për prodhim të energjisë.

ZKA-ja është e përkushtuar të kryej tema relevante dhe të rëndësishme për Kuvendin e Kosovës dhe qytetarët duke ofruar rekomandime të dobishme për mbrojtjen e mjedisit dhe fuqizimin e sundimit të ligjit në Kosovë.