Izvjestaj EU za Kosovo 2021, nalazi i zivotnoj sredini i klimatske promene

Kosovo je u ranoj fazi priprema za životnu sredinu i klimatske promene. Progress Limited je postignut tokom perioda izveštavanja, posebno u oblasti izveštavanja o životnoj sredini i praćenja kvaliteta vazduha. Da bi se uskladilo sa Zelenom agendom za ciljeve Zapadnog Balkana, Kosovo treba da poveća svoju političku posvećenost rešavanju problema degradacije životne sredine i klimatskih promena. Sve preporuke iz prethodnog izveštaja su još u toku. U narednoj godini Kosovo bi trebalo posebno:

- uspostaviti efikasan sistem monitoringa voda, objaviti podatke i preduzeti hitne i trajne mere za smanjenje zagađenja vazduha i vode;

- nastaviti sa povećanjem obuhvata prikupljanja otpada, posebno uvođenjem odvajanja otpada i reciklaže, uvesti mere cirkularne ekonomije za smanjenje otpada i efikasno rešavanje pitanja divljih deponija;

- sprovesti zakonske odredbe o odgovornosti prema životnoj sredini, šteti i kriminalu; 
primeniti princip zagađivač plaća i kreirati i započeti stalnu kampanju za podizanje svesti javnosti o zaštiti životne sredine;

- implementirati strategiju klimatskih promena i akcioni plan o klimatskim promenama, pripremiti mapu puta za usklađivanje sa Zelenom agendom za Zapadni Balkan i klimatskim pravnim tekovinama, usvojiti Nacionalni energetski i klimatski plan, u skladu sa zahtevima Energetske zajednice i pristupiti izradi nacrta dugoročna strategija dekarbonizacije.

Raporti i BE -së për Kosovën 2021, gjetjet mbi mjedisin dhe ndryshimet klimatike

Kosova është në një fazë të hershme të përgatitjes për mjedisin dhe ndryshimet klimatike. Progres i limituar u arrit gjatë periudhës raportuese, veçanërisht në raportimin mjedisor dhe monitorimin e cilësisë së ajrit. Në mënyrë që të harmonizohet me Axhendën e Gjelbër për qëllimet e Ballkanit Perëndimor, Kosova duhet të rrisë angazhimin e saj politik për të adresuar degradimin e mjedisit dhe sfidat e ndryshimeve klimatike. Të gjitha rekomandimet nga raporti i mëparshëm janë ende në pritje. Në vitin e ardhshëm Kosova në veçanti duhet:

  • të krijoj një sistem efektiv të monitorimit të ujit, publikimi i të dhënave dhe ndërmarrja e masave urgjente dhe të përhershme për të zvogëluar ndotjen e ajrit dhe ujit;
  • vazhdimin e rritjes së mbulimit të mbetjeve të grumbulluara, veçanërisht me futjen e ndarjes së mbetjeve dhe riciklimit, futja e masave të ekonomisë rrethore për të reduktuar mbetjet dhe për të trajtuar në mënyrë efektive çështjen e depozitimeve të paligjshme;
  • të zbatojë dispozitat ligjore për përgjegjësinë mjedisore, dëmin dhe krimin;
  • kijimi dhe fillimi i një fushate të përhershme për ngritjen e vetëdijes publike për mbrojtjen e mjedisit;
  • zbatimi i strategjinë së ndryshimeve klimatike dhe planin e veprimit për ndryshimet klimatike, përgatitni një udhërrëfyes për përafrimin me Axhendën e Gjelbër për Ballkanin Perëndimor dhe acquis klimatike, miratoni një Plan Kombëtar të Energjisë dhe Klimës, në përputhje me kërkesat e Komunitetit të Energjisë dhe filloni hartimin e strategji afatgjatë të dekarbonizimit.

EU Kosovo report 2021, findings on environment and climate change

Kosovo is at an early stage of preparation on environment and climate change. Progress Limited was achieved during the reporting period, notably on environmental reporting and air quality monitoring. In order to be aligned with the Green Agenda for the Western Balkans goals, Kosovo needs to increa se its political commitment to address environmental degradation and climate change challenges. All recommendations from the previous report are still pending. In the coming year, Kosovo should in particular:

  • establish an effective water monitoring system, publish data and undertake urgent and permanent measures to reduce air and water pollution;
  • continue to increase the waste collection coverage, notably with the introduction of separation of waste and recycling, introduce circular economy measures to reduce waste and address effectively the issue of illegal dumpsites;
  • enforce legal provisions on environmental liability, damage and crime; implement the polluter pays principle and create and start a permanent campaign for raising public awareness on envi ronmental protection;
  • implement the climate change strategy and the action plan on climate change, prepare a roadmap for alignment with the Green Agenda for the Western Balkans and climate acquis , adopt a National E nergy and Climate Plan, in line with the Energy Community requirements and start drafting the long term decarbonisation strategy.