Obećavajuća praksa i značaj čišćenja i reciklaže

Za Svetski dan čišćenja, nevladina organizacija PACT organizuje aktivnost čišćenja i recikliranja odbačenih guma u ​​parku Germia u Prištini.

Članovi nevladine organizacije PACT, uključujući volontere, prikupljali su gume bačene na ilegalnu deponiju u parku Germia. Dan ranije aktivisti su bili angažovani na raščišćavanju deponije, a sakupljačke gume su reciklirane na inovativan način ponovnim odlaganjem starih guma u ​​saksije za cveće.

Ova aktivnost takođe može poslužiti podizanju svesti građana o čišćenju životne sredine i recikliranju otpada, redefinišući ih na kreativan i vidljiv način.

Značaj čišćenja, a takođe i recikliranja, prikazan je kroz model „mini cvetnih vrtova“. Korišćenje mini-vrtova zahteva manje vode, đubriva i bolju kontrolu korova. Gume takođe apsorbuju sunčevu toplotu i zemlja se brže zagreva.

Ovu aktivnost organizuje SideStep projekat koji se sprovodi u okviru HumanRightivism -a, uz podršku Ambasade Švedske u Prištini. organizacije za čišćenje i recikliranje guma koje treba baciti u Germia Park u Prištini.

Promising practice and importance of cleaning and recycling

For World Cleanup Day, the NGO PACT organizes the activity for cleaning and recycling of discarded tires in Germia Park in Prishtina.

PACT NGO members including volunteers collected tires thrown at an illegal landfill in Germia Park. A day earlier activists were engaged in clearing the landfill and the collection tires were recycled in an innovative way by re-disposing the old tires in flower pots.

This activity can also serve to raise citizens’ awareness of environmental clean-up and waste recycling, redefining them in a creative and visible way.

The importance of cleaning and also recycling is shown through a model of ‘mini flower gardens’. Use mini-gardens need less water, fertilizer and get a better weed control. Also the tires absorb the heat of the sun and the earth warms up faster.

This activity is organized by the SideStep project which is implemented within HumanRightivism, supported by the Swedish Embassy in Pristina. activity organizations for cleaning and recycling tires to throw in Germia Park in Prishtina.

Praktika premtuese dhe rëndësia e pastrimit dhe riciklimit

Për Ditën Botërore të Pastrimit, OJQ PACT organizoi aktivitetin për pastrimin dhe reciklimin e gomave të hedhura në Parkun e Gërmisë në Prishtinë.

Anëtarët e OJQ PACT përfshirë vullnetarët mblodhën goma tëtë hedhura në një deponi ilegale në Parkun e Gërmisë. Një ditë më herët aktivistët janë angazhuar në pastrimin e vendndodhjes së mbeturinave dhe gomat e mbledhura janë ricikluar në një mënyrë inovative duke i ri-destinuar gomat e vjetra në vazo për lule.

Ky aktiviteti mund të shërbej edhe për ta rritur ndërgjegjësimin e qytetarëve për pastrimin e mjedisit dhe në riciklimin e mbeturinave, duke i ri-destinuar ato në një mënyrë krijuese dhe të qëndrueshme.

Rëndësia e pastrimit dhe gjithashtu e riciklimit tregohet përmes një modeli të ‘mini kopshteve për lule’. Këto mini-kopshte kërkojnë më pak ujë, pleh dhe bëhet një kontrollim më i mirë i barërave të këqija. Poashtu gomat thithin nxehtësinë e diellit dhe toka ngrohet më shpejtë.

Ky aktivitet është organizuar në kuadër të projektit SideStep i cili zbatohet në kuadër të HumanRightivism, mbështetur nga Ambasada Suedeze në Prishtinë. organizoi aktivitetin për pastrimin dhe reciklimin e gomave të hedhura në Parkun e Gërmisë në Prishtinë.

Danas se obeležava Svetski dan čišćenja

Danas, 18. septembra, Svetski dan čišćenja, NVO PACT u okviru SideStep projekta koji se sprovodi u okviru HumanRightivism -a, uz podršku Ambasade Švedske u Prištini, organizacije aktivnosti za čišćenje i oporavak livenih guma u ​​Germia Parku u Prištini.

Svetski dan čišćenja je godišnji globalni program i društvena akcija čiji je cilj suzbijanje globalnog problema čvrstog otpada.

Today World Cleansing Day is marked

Today, September 18, World Cleaning Day, NGO PACT in the framework of the SideStep project which is implemented within HumanRightivism, supported by the Swedish Embassy in Prishtina, organized an activity for cleaning and recycling of car tires that were dumped in Germia Park in Prishtina.

World Cleanup Day is an annual global program and social action aimed at combating the global solid waste problem.

Sot shënohet Dita Botërore e Pastrimit

Sot më 18 shtator, Dita Botërore e Pastrimit, OJQ PACT në kuadër të projektit SideStep i cili zbatohet në kuadër të HumanRightivism,mbështetur nga Ambasada Suedeze në Prishtinë organizoi aktivitetin për pastrimin dhe reciklimin e gomave të hedhura në Parkun e Gërmisë në Prishtinë.

Dita Botërore e Pastrimit është një program vjetor global i veprimeve shoqërore që synon luftimin e problemit global të mbetjeve të ngurta.

Međunarodni dan očuvanja ozonskog omotača i Montrealski protokol

Godine 1994. Generalna skupština Ujedinjenih nacija proglasila je 16. septembar Međunarodnim danom očuvanja ozonskog omotača, u znak sjećanja na datum potpisivanja, 1987. godine, Montrealskog protokola o supstancama koje oštećuju ozonski omotač (rezolucija 49/114).

Glavni cilj Montrealskog protokola je zaštita ozonskog omotača poduzimanjem mjera za kontrolu ukupne globalne proizvodnje i potrošnje supstanci koje ga oštećuju, sa krajnjim ciljem njihovog uklanjanja na osnovu razvoja naučnih saznanja i tehnoloških informacija. Strukturiran je oko nekoliko grupa supstanci koje oštećuju ozonski omotač. Grupe hemikalija su klasifikovane prema porodici hemikalija i navedene su u aneksima teksta Montrealskog protokola. Protokol zahteva kontrolu skoro 100 hemikalija, u nekoliko kategorija. Za svaku grupu ili dodatak hemikalija Ugovor postavlja raspored za postepeno ukidanje proizvodnje i potrošnje tih supstanci, sa ciljem da se one konačno potpuno eliminišu.

Raspored utvrđen Protokolom primenjuje se na potrošnju supstanci koje oštećuju ozonski omotač. Potrošnja se definira kao proizvedene količine uvezene, umanjene za one količine izvezene u bilo kojoj godini. Tu je i odbitak za verifikovano uništenje. Procenat smanjenja se odnosi na određenu baznu godinu za supstancu. Protokol ne zabranjuje upotrebu postojećih ili recikliranih kontrolisanih supstanci nakon datuma postepenog ukidanja.
Postoji nekoliko izuzetaka za osnovne upotrebe gde nisu pronađene prihvatljive zamene, na primer, u inhalatorima sa odmerenom dozom (MDI) koji se obično koriste za lečenje astme i drugih respiratornih problema ili sistemima za gašenje požara halonom koji se koriste u podmornicama i avionima.

Implementacija Montrealskog protokola
Implementacija Montrealskog protokola dobro je napredovala u razvijenim zemljama i zemljama u razvoju. U većini slučajeva su se pridržavali svih rasporeda postepenog ukidanja, neki čak i pre roka. Pažnja je u početku bila usredsređena na hemikalije sa većim potencijalom oštećenja ozonskog omotača, uključujući CFC-ove i halone. Raspored postupnog ukidanja HCFC-a bio je opušteniji zbog njihovog nižeg potencijala za oštećenje ozonskog omotača i zato što su takođe korišćeni kao prelazna zamena za CFC-ove.

Raspored postupnog ukidanja HCFC-a uveden je 1992. godine za razvijene zemlje i zemlje u razvoju, potonje je zamrznuto 2015. godine, a konačno ukidanje do 2030. godine u razvijenim zemljama i 2040. godine u zemljama u razvoju. U 2007. godini, potpisnice Montrealskog protokola odlučile su da ubrzaju raspored postepenog ukidanja HCFC-a i za razvijene i za zemlje u razvoju.

Univerzalna ratifikacija
Bečka konvencija i Montrealski protokol su 16. septembra 2009. godine postali prvi ugovori u istoriji Ujedinjenih nacija koji su postigli univerzalnu ratifikaciju.

Kigali amandman
Strane Montrealskog protokola o supstancama koje oštećuju ozonski omotač postigle su sporazum na svom 28. sastanku stranaka 15. oktobra 2016. u Kigaliju u Ruandi o postepenom ukidanju hidrofluorougljenika (HFC).

International Day for the Preservation of the Ozone Layer and the Montreal Protocol

In 1994, the United Nations General Assembly proclaimed 16 September the International Day for the Preservation of the Ozone Layer, commemorating the date of the signing, in 1987, of the Montreal Protocol on Substances that Deplete the Ozone Layer (resolution 49/114).
The principal aim of the Montreal Protocol is to protect the ozone layer by taking measures to control total global production and consumption of substances that deplete it, with the ultimate objective of their elimination on the basis of developments in scientific knowledge and technological information. It is structured around several groups of ozone-depleting substances. The groups of chemicals are classified according to the chemical family and are listed in annexes to the Montreal Protocol text. The Protocol requires the control of nearly 100 chemicals, in several categories. For each group or annex of chemicals, the Treaty sets out a timetable for the phase-out of production and consumption of those substances, with the aim of eventually eliminating them completely.
The timetable set by the Protocol applies to consumption of ozone depleting substances. Consumption is defined as the quantities produced plus imported, less those quantities exported in any given year. There is also a deduction for verified destruction. Percentage reductions relate to the designated base-line year for the substance. The Protocol does not forbid the use of existing or recycled controlled substances beyond the phase-out dates.
There are a few exceptions for essential uses where no acceptable substitutes have been found, for example, in metered dose inhalers (MDI) commonly used to treat asthma and other respiratory problems or halon fire-suppression systems used in submarines and aircraft.
Implementation of the Montreal Protocol
Implementation of the Montreal Protocol progressed well in developed and developing countries. All phase-out schedules were adhered to in most cases, some even ahead of schedule. Attention focused initially on chemicals with higher ozone-depletion potentials including CFCs and halons. The phase-out schedule for HCFCs was more relaxed due to their lower ozone-depletion potentials and because they have also been used as transitional substitutes for CFCs.
The HCFC phase-out schedule was introduced in 1992 for developed and developing countries, the latter with a freeze in 2015, and final phase-out by 2030 in developed countries and 2040 in developing countries. In 2007, Parties to the Montreal Protocol decided to accelerate the HCFC phase-out schedule for both developed and developing countries.
Universal ratification
On 16th September 2009, the Vienna Convention and the Montreal Protocol became the first treaties in the history of the United Nations to achieve universal ratification.
Kigali Amendment
The Parties to the Montreal Protocol on Substances that Deplete the Ozone Layer reached agreement at their 28th Meeting of the Parties on 15 October 2016 in Kigali, Rwanda to phase-down hydrofluorocarbons (HFCs).

Dita Ndërkombëtare për Ruajtjen e Shtresës së Ozonit dhe Protokolli i Montrealit

Në 1994, Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara shpalli 16 Shtatorin Ditën Ndërkombëtare për Ruajtjen e Shtresës së Ozonit, duke përkujtuar datën e nënshkrimit, në 1987, të Protokollit të Montrealit mbi Substancat që Shkatërrojnë Shtresën e Ozonit (rezoluta 49/114).

Protokolli i Montrealit filloi jetësimin e vet si një marrëveshje globale për të mbrojtur shtresën e ozonit, duke e bërë atë një nga marrëveshjet mjedisore më të suksesshme deri më sot.

Qëllimi kryesor i Protokollit të Montrealit është të mbrojë shtresën e ozonit, duke marrë masa për të kontrolluar prodhimin dhe konsumin e përgjithshëm global të substancave që e pakësojnë shtresën e ozonit, me objektivin përfundimtar të eliminimit të tyre, në bazë të zhvillimeve në njohuritë shkencore dhe informacionin teknologjik. Grupet e kimikateve klasifikohen sipas familjes kimike dhe renditen në anekset e tekstit të Protokollit të Montrealit. Protokolli kërkon kontrollin e gati 100 kimikateve, që janë në disa kategori. Për secilin grup ose shtojcë të kimikateve, Traktati përcakton një afat kohor për ndërprerjen e prodhimit dhe konsumimit të këtyre substancave, me qëllim përfundimisht eliminimin e tyre.

Orari i përcaktuar nga Protokolli zbatohet për konsumin e substancave që shkatërrojnë ozonin. Konsumi përcaktohet duke u bazuar në sasitë e prodhuara plus ato të importuara, minus ato sasi të eksportuara në çdo vit të caktuar. Ekziston edhe një zbritje për shkatërrimin e verifikuar. Reduktimet e përqindjes lidhen me vitin bazë të caktuar për secilën substancë. Protokolli nuk ndalon përdorimin e substancave ekzistuese ose të ricikluara të kontrolluara përtej datave të përcaktuara

Ekzistojnë disa përjashtime për përdorimet thelbësore ku nuk janë gjetur zëvendësues të pranueshëm, për shembull, në inhalatorët me dozë të matur (MDI) që zakonisht përdoren për trajtimin e astmës dhe problemeve të tjera të frymëmarrjes ose sistemeve të shuarjes së zjarrit si dhe pajisje të përdorura në nëndetëse dhe aeroplanë.

Zbatimi i Protokollit të Montrealit
Zbatimi i Protokollit të Montrealit përparoi mirë në vendet e zhvilluara dhe në zhvillim. Të gjitha oraret e daljes nga faza u respektuan në shumicën e rasteve, disa madje edhe para afatit. Vëmendja u përqëndrua fillimisht në kimikatet me potencial më të lartë të shkatërrimit të ozonit.

Ratifikimi universal
Më 16 shtator 2009, Konventa e Vjenës dhe Protokolli i Montrealit u bënë traktatet e para në historinë e Kombeve të Bashkuara që arritën ratifikimin universal.

Amendamenti Kigali
Palët në Protokollin e Montrealit mbi Substancat që Shkatërrojnë Shtresën e Ozonit arritën marrëveshje në Takimin e 28-të të Palëve më 15 Tetor 2016 në Kigali, Ruanda për të hequr gradualisht hidrofluorokarbonet (HFC).

Predstavnici sa Kosova biraju se u Upravni odbor mreže Dinarskih parkova

Direktor Nacionalnog parka “Sharri” Bajram Kafekholli i direktor Nacionalnog parka “Proklete planine” Fatmir Morina učestvuju na Godišnjoj konferenciji parkova dinarskog luka – (Mreža zaštićenih područja Dinarida) koja se održava ove godine u Baru Crne Gore.
Ove godine konferencija mreže održava se pod motom “Zaštićena područja za novu deceniju – izazovi u budućnosti”. Jedan od glavnih ciljeva konferencije je poboljšanje komunikacije između članova mreže i jačanje saradnje za razvoj novih planova i inicijativa za budućnost.
Glavne teme konferencije ove godine su: uticaj pandemije COVID -a na zaštićena područja, proširenje dinarskog područja novim zaštićenim područjima, perspektiva zaštićenih područja u kontekstu politika Evropske unije, upravljanje posetiocima zaštićenih područja područja, praćenje vrsta sisara na području Dinarida, kao i pritisci na prirodne resurse u zaštićenim područjima ovog područja. Članovi Mreže su imali priliku da se detaljno upoznaju sa aktivnostima koje su sprovedene u prethodne dve godine.
U skladu sa Statutom dinarskih parkova, u okviru konferencije održana je Generalna skupština mreže na kojoj je izvršen izbor članova novog Upravnog odbora. U okviru izbora novih članova za Upravni odbor, Kosovo je predstavljeno sa pozicijom potpredsednika ove mreže i sa jednim članom u Tehničkom savetu Odbora.
Pored predstavnika Nacionalnog parka “Bjeshket e Nemuna” i Nacionalnog parka “Sharri”, Kosovo u ovoj mreži predstavlja i Park prirode “Germia”.
Kosovski parkovi su punopravni članovi mreže dinarskih parkova od 2014. godine. Mrežu dinarskih parkova čini 95 zaštićenih područja iz Albanije, Kosova, Bosne i Hercegovine, Crne Gore, Makedonije, Slovenije, Hrvatske i Srbije.