Izveštaj MŽSPP o hidroenergiji je objavljen

Radna grupa za “Pregled administrativnih procedura sprovedenih za hidroelektrane i njihov uticaj na životnu sredinu” je završila svoj rad i predstavila glavne nalaze kroz izveštaj.

Ova radna grupa je osnovana odlukom ministra MŽSPP -a Liburna Aliua radi preispitivanja zakonitosti i proceduralnih i administrativnih aspekata dozvoljavanja ovih HE. Grupa je uključivala stručnjake iz MŽSPP -a i njegovih podređenih agencija.

Neki od glavnih nalaza izveštaja su:

a) Uprkos činjenici da zakon reguliše da se koncesija mora obezbijediti za korišćenje vode u poslovne svrhe, Ministarstvo (MŽSPP) kao organ nadležan za dodjelu vodnog prava nije sprovelo davanje koncesije, već davanje voda u pravu. je uradio sa vodnom dozvolom, što predstavlja kršenje Zakona o vodama Kosova. Osnovna razlika između vodne dozvole i koncesije leži u činjenici da se koncesija daje putem konkurentnog procesa, dok vodna dozvola nije.

b) Ne samo da nije sproveden postupak koncesije definisan zakonom, već je izdavanje vodnih dozvola za korišćenje voda za HE izvršeno u suprotnosti sa podzakonskim aktom za vodnu dozvolu u vezi sa dokumentacijom koja se mora priložiti uz zahtev . kao i sadržaj vodne dozvole.

c) Izdavanje vodnih dozvola za HE obavljeno je bez oslanjanja na detaljan i stručan pregled i nije zasnovano na planskim dokumentima. Shodno tome, izdate su vodne dozvole i izgrađene hidroelektrane na područjima gde su planirani kapitalni hidrotehnički projekti, čime je ugrožena realizacija ovih objekata od strateškog značaja za Kosovo (kao u slučaju hidro sistema Lepenci).

d) U nedostatku vodiča o načinu izrade i revizije procene uticaja na životnu sredinu (EIA), koji bi prema zakonu trebalo da izda Ministarstvo, proces pregleda izveštaja EIA i izdavanja saglasnosti za životnu sredinu ne postoji bio dobro definisan učinak i odgovarajući standard. Izveštaji o proceni uticaja na životnu sredinu su generalno loši. Najvažniji aspekti vodene flore i faune, kao što su ekološki prihvatljiva hrana, režim aluvijuma i riblje staze, tretirani su samo površno.

e) Za sve tri HE u Dečanskoj kaskadi, Ministarstvo je izdalo građevinske dozvole i potvrde o upotrebi, iako sve te HE imaju kapacitet manji od 10 MV, pa je izdavanje građevinske dozvole po zakonu u nadležnosti opštine. To je postignuto spajanjem dve HE (“Decani” i “Belaja”) sa građevinskom dozvolom, jer na taj način imaju preko 10 MV, i HE “Lumbardhi” sa branom koja uopšte nije izgrađena.

f) Praktično sve HE su izgrađene u neposrednoj blizini reka (vodotoka) iz kojih proizvode energiju, jer je to u suprotnosti sa odredbama Zakona o vodama Kosova koji zabranjuje izgradnju na udaljenosti manjoj od 30 metara punih vodova (maksimalno 100 godina vodovodne linije).

Kompletan izveštaj možete pronaći na sledećem linku:
https://mmphi.rks-gov.net/assets/cms/uploads/files/Raporti%20Final%20i%20Grupit%20Punue%20per%20Hidrocentralet-converted-2(2).pdf

MESP report on Hydropower is published

The working group for “Review of administrative procedures implemented for hydropower plants and their impact on the environment”, has finalized its work and presented the main findings through a report.

This working group was established by decision of the Minister of MESP, Liburn Aliu in order to review the legality and procedural and administrative aspects of allowing these HPPs. The group included experts from MESP and its subordinate agencies.

Some of the main findings of the report are:

a) Despite the fact that the law regulates that the concession must be provided for the use of water for business purposes, the Ministry (MESP) as the authority responsible for granting the water right has not implemented the granting of the concession but the granting of the water right. has done with a water permit, which is a violation of the Law on Waters of Kosovo. The basic difference between a water permit and a concession lies in the fact that the concession is granted through a competitive process while the water permit is not.

b) Not only has the concession procedure defined by law not been implemented, but the issuance of water permits for water use for HPPs has been done in contradiction with the sub-legal act for water permit regarding the documentation that must be attached to the application. as well as the content of the water permit.

c) The issuance of water permits for HPPs was done without relying on a detailed and professional review and was not based on planning documents. Consequently, water permits have been issued and hydropower plants have been built in the areas where capital hydrotechnical projects have been planned, thus endangering the realization of these facilities of strategic importance for Kosovo (as in the case of the Lepenci hydro system).

d) In the absence of a guide on how to draft and review the environmental impact assessment (EIA), which according to the law should be issued by the Ministry, the process of reviewing the EIA report and issuing the environmental consent is not there has been a well-defined performance and a proper standard. EIA reports are generally poor. The most important aspects of aquatic flora and fauna, such as ecologically acceptable feed, alluvium regime and fish trails, are treated only superficially.

e) For all three HPPs of the Deçan cascade, construction permits and certificates of use have been issued by the Ministry, although all these HPPs have a capacity of less than 10 MW, and consequently the issuance of a construction permit by law is the competence of municipality. This was realized by joining the two HPPs (“Deçani” and “Belaja”) with a construction permit since thus united they have over 10 MW, and HPP “Lumbardhi” with the dam which is not built at all.

f) Virtually all HPPs are built in the immediate vicinity of rivers (watercourses) from which they generate energy, as this is contrary to the provisions of the Law on Waters of Kosovo which prohibits construction at a distance of less than 30 meters of solid lines (maximum 100-year water line).

Link:

https://mmphi.rks-gov.net/assets/cms/uploads/files/Raporti%20Final%20i%20Grupit%20Punues%20per%20Hidrocentralet-converted-2(2).pdf

Publikohet raporti i MMPHI për Hidrocentrale

Grupi punues për “Shqyrtimin e procedurave administrative të zbatuara për hidrocentrale dhe ndikimin e tyre ne mjedis”, ka finalizuar punën e tij dhe ka prezantuar të gjeturat kryesore përmes një raporti.

Ky grup punues ishte themeluar me vendim nga ministri i MMPHI, Liburn Aliu me qëllim të shqyrtimit të ligjshmërisë si dhe aspekteve procedurale dhe administrative të lejimit të këtyre HC-eve. Në kuadër të grupit ishin përfshirë ekspert nga MMPHI dhe agjencitë vartëse të saj.

Disa nga gjetjet kryesore të raportit janë këto:

a) Përkundër faktit që me ligj është rregulluar që për shfrytëzimin e ujit për qëllime afariste duhet të sigurohet koncesioni, Ministria (MMPH) si autoritet përgjegjës për dhënien e të drejtës ujore nuk e ka zbatuar dhënien e koncesionit por, dhënien e të drejtës ujore e ka bërë me leje ujore, që paraqet shkelje të Ligjit për Ujërat e Kosovës. Dallimi bazë ndërmjet lejes ujore dhe koncesionit qëndron në faktin se koncesioni jepet përmes një procesi konkurrues ndërkaq leja ujore jo.

b) Jo vetëm që nuk është zbatuar procedura e koncesionit e përcaktuar me ligj, por lëshimi i lejeve ujore për shfrytëzim të ujit për HC-e është bërë në kundërshtim me aktin nënligjor për leje ujore sa i përket dokumentacionit që duhet t`i bashkëngjitet aplikacionit si dhe përmbajtjes së lejes ujore.

c) Lëshimi i lejeve ujore për HC-e është bërë pa u mbështetur në një shqyrtim të detajuar dhe profesional dhe nuk është bazuar në dokumente planifikuese. Për pasojë, janë dhënë leje ujore dhe janë ndërtuar hidrocentrale edhe në zonat ku kanë qenë të planifikuara projekte kapitale hidroteknike duke rrezikuar kështu realizimin e këtyre objekteve me rëndësi strategjike për Kosovën (si në rastin e hidrosistemit Lepenci).

d) Në mungesë të një udhëzuesi për mënyrën e hartimit dhe shqyrtimit të vlerësimit të ndikimit në mjedis (VNM), që në bazë të ligjit do të duhej ta nxirrte Ministria, procesi i shqyrtimit të raportit të VNM-së dhe lëshimit të pëlqimit mjedisor nuk ka pasur një ecuri të përcaktuar saktë dhe një standard të duhur. Raportet e VNM-së janë përgjithësisht të nivelit të dobët. Aspektet më të rëndësishme për florën dhe faunën akuatike siç janë prurja e pranueshme ekologjike, regjimi i aluvioneve dhe shtigjet e peshqve, trajtohen vetëm sipërfaqësisht.

e) Për të tria HC-et e kaskadës së Deçanit, lejet ndërtimore dhe certifikatat e përdorimit janë lëshuar nga Ministria, edhe pse të gjitha këto HC-e janë të kapacitetit nën 10 MW, dhe rrjedhimisht lëshimi i lejes ndërtimore me ligj është kompetencë e komunës. Kjo është realizuar duke i bashkuar dy HC-et (“Deçani” dhe “Belaja”) me një leje ndërtimore meqenëse kështu të bashkuara i kanë mbi 10 MË, dhe HC “Lumbardhi” me digën e cila nuk është ndërtuar fare.

f) Praktikisht të gjitha HC-et janë ndërtuar në afërsi të drejtpërdrejt të lumenjve (ujërrjedhave) nga të cilat gjenerojnë energjinë, duke qenë kjo në kundërshtim me dispozitat e Ligjit për Ujërat e Kosovës me të cilin ndalohet ndërtimi në distancë më të vogël se 30 metra prej vijave të plotave (vija e ujërave maksimale 100 vjeçare).

Raportin e plotë munda ta gjeni në linkun vijues:
https://mmphi.rks-gov.net/assets/cms/uploads/files/Raporti%20Final%20i%20Grupit%20Punues%20per%20Hidrocentralet-converted-2(2).pdf

Posledice krčenja šuma i potreba za pošumljavanjem

Tokom protekle dve decenije, sve veći broj naučnih dokaza sugeriše da krčenje šuma, pokrećući složenu kaskadu događaja, stvara uslove za niz smrtonosnih patogena – poput virusa Nipah i Lassa i parazita koji izazivaju malariju i lajmsku bolest – da se proširi na ljude.

Šume troše više vode od kraćih vrsta vegetacije zbog većeg isparavanja; takođe imaju niže površinsko oticanje, punjenje podzemnih voda i prinos vode.

1 ha šume dnevno ispušta oko 47 000 litara vode u obliku pare tokom procesa transpiracije, što utiče na poboljšanje klime do 60 km.

Consequences of deforestation and the need for reforestation

Over the past two decades, a growing body of scientific evidence suggests that deforestation, by triggering a complex cascade of events, creates the conditions for a range of deadly pathogens—such as Nipah and Lassa viruses, and the parasites that cause malaria and Lyme disease—to spread to people.

Forests use more water than shorter types of vegetation because of higher evaporation; they also have lower surface runoff, groundwater recharge and water yield.

1 ha of forest per day releases about 47 000 liters of water in the form of steam during the transpiration process affecting the improvement of the climate up to 60 km.

Pasojat e shpyllëzimit dhe nevoja për ripyllëzim

Gjatë dy dekadave të fundit, një numër i madh i dëshmive shkencore sugjerojnë se shpyllëzimi, duke shkaktuar një kaskadë komplekse të ngjarjeve, krijon kushtet për një sërë patogjenësh vdekjeprurës – siç janë viruset Nipah dhe Lassa, dhe parazitët që shkaktojnë malarien dhe sëmundjen Lyme, të cilat janë sëmundje që përhapen tek njerëzit.

Pyjet përdorin më shumë ujë sesa llojet më të shkurtra të vegjetacionit për shkak të avullimit më të lartë. Ato gjithashtu kanë rrjedhje më të ulët sipërfaqësore, rimbushje të ujërave nëntokësorë dhe rendiment më të ulët të ujit për shkak të evaporimit të ujit në ajër kryesiaht pëtmes gjetheve.

1 hektarë pyll në ditë lëshon rreth 47 000 litra ujë në formë avulli gjatë procesit të transpirimit duke ndikuar në përmirësimin e klimës deri në 60 km.

Apel za mobilizaciju da se ne pali vatra

U vrijeme kada se naša zemlja suočava s visokim temperaturama, nažalost, pojavljuje se uznemirujuća pojava koja ugrožava živote ljudi, ekonomske posljedice i štetu po okoliš. Reč je o pojavi požara, koji se pojavljuju svuda na Kosovu, koji oštećuju šume, šumsko zemljište, ali i druga ruralna i urbana područja.

Šume čine oko 44,7% teritorije Republike Kosovo i predstavljaju vredan nacionalni resurs. Šumski požari, osim drveta, ugrožavaju i divlju floru i faunu, jer su šume njihovo stanište – njihov dom.

Pozivamo na maksimalnu brigu u očuvanju šuma, prirode i životne sredine. Takođe apelujemo na sve odgovorne institucije počev od opština, opštinskih jedinica KAŠ -a, vatrogasne službe i policije radi koordinacije akcija, kao i povećane brige u sprečavanju požara i mobilizaciji u njihovom gašenju.

Posebno pozivamo na mobilizaciju i pojačanu brigu šumskih čuvara, da aktivno prate situaciju i identifikuju počinioce, te da daju informacije organima za sprovođenje zakona, za osobe koje izazivaju požare.

Budite oprezni i NE ZAPALJAVAJTE POŽAR! Čuvajte šume jer su dragoceni nacionalni resursi i od kojih zavisi naš život!

Budite deo prevencije i gašenja požara u slučajevima šumskih požara.

Obavestite nadležne organe u vašim opštinama radi brzog odgovora.

Pomozite nadležnim institucijama u suzbijanju šumskih požara. Građanska i kulturna obaveza je biti gospodar zemlje kada mu zatrebate.

UPOZORENJE: Paljenje vatre kažnjivo je po zakonu!

Pravni osnov

Zaštita šuma

Na osnovu člana 12, 13, 16, 17. i 18. stav 18.1 (f) Zakona br. 03 / L-040 o lokalnoj samoupravi (Službeni glasnik br. 28/04. Jun 2008), citirano je:

Opštinski akti stav 12.2 tačka d) svaki drugi akt neophodan ili neophodan za efikasno funkcionisanje opštine

Član 13. Gradonačelnik donosi uredbe i odluke

– Član 16 opštinske nadležnosti

Tačka g) odgovornost za lokalne hitne slučajeve.

Tačka s) bilo koje pitanje koje nije izričito isključeno iz njihove nadležnosti

– Član 18 delegirane nadležnosti Član 18.1 tačka f0 zaštita šuma nastalih na teritoriji opštine u skladu sa ovlašćenjima koja je preneo centralni organ.

– Zakon br. 03 / L-153 o izmenama i dopunama Zakona br. 2003/3 o kosovskim šumama,

– Član 11 koji menja i dopunjava član 26 Osnovnog zakona definiše naslov „zaštita od požara“ menja se u naslov „Zaštita šuma“

– Član 12. stav 29.7 Zaštita šuma na teritoriji Opštine definisana je kao delegirana nadležnost prema članu 18. Zakona o lokalnoj samoupravi, a stav 19.12 se citira: „Zaštita šuma kao nadležnost delegirana je opštinama“

a) “služba za zaštitu šuma u ​​celini u skladu sa članovima 29.1, 29.2 i 29.3 Poglavlja VIII Zakona o šumama Kosova prelazi kao opštinska nadležnost”.

Appeal for mobilization not to light fires

At a time when our country is facing high temperatures, unfortunately a disturbing phenomenon is emerging, endangering people’s lives, economic consequences and environmental damage. It is about the appearance of fires, which are appearing everywhere in Kosovo, which are damaging forests, forest lands, but also other rural and urban areas.

Forests make up about 44.7% of the territory of the Republic of Kosovo, and are a valuable national resource. Forest fires, in addition to wood, also endanger wild flora and fauna, because forests are their habitat – their home.

We call for maximum care in the preservation of forests, nature and the environment. We also appeal to all responsible institutions starting from the municipalities, KFA Municipal Units, fire service and police for coordination of actions, as well as increased care in fire prevention, and mobilization in their extinguishing.

We call in particular for the mobilization and increased care of the forest guards, to actively monitor the situation, and to identify the perpetrators, and to provide information to the law enforcement agencies, for the persons who cause the fires.

Please be careful and DO NOT LIGHT FIRE! Preserve forests, because they are precious national resources, and on which our lives depend!

Be part of the prevention and extinguishing of fires in cases of forest fires.

Notify the competent authorities in your municipalities for a quick response.

Assist the responsible institutions in dealing with forest fires. It is a civic and cultural obligation to be the lord of the country when he needs you.

WARNING: Lighting a fire is punishable by law!

Legal basis

Forest protection

Pursuant to Article 12, 13, 16, 17 and 18 paragraph 18.1 (f) of Law No. 03 / L-040 on Local Self-Government (Official Gazette No. 28/04 June 2008), is cited:

Municipal acts paragraph 12.2 point d) any other act necessary or necessary for the efficient functioning of the municipality

Article 13 The mayor issues ordinances and decisions

– Article 16 municipal competencies

Item g) responsibility for local emergencies.

Point s) any matter that is not expressly excluded from their competence

– Article 18 delegated competencies article 18.1 point f0 protection of forests that occurred in the territory of the municipality within the authorizations delegated by the central authority.

– Law No. 03 / L-153 on amending and supplementing Law No. 2003/3 on Kosovo Forests,

– Article 11 which amends and supplements Article 26 of the Basic Law defines the title “fire protection” is changed to the title “Forest protection”

– Article 12 paragraph 29.7 Forest protection in the territory of the Municipality is defined as delegated competence according to Article 18 of the Law on Local Self-Government, and paragraph 19.12, is quoted: “Forest protection as a competence is delegated to municipalities”

a) “the forest protection service as a whole in accordance with Article 29.1, 29.2 and 29.3 of Chapter VIII of the Law on Forests of Kosovo shall pass as a municipal competence”.

Apel për mobilizim për mos ndezjen e zjarreve!

Në kohën kur vendi ynë po ballafaqohet me përballjen me temperatura të larta, për fat të keq po shfaqet edhe një dukuri shqetësuese, me rrezikimin e jetës së njerëzve, pasoja ekonomike e dëme të mjedisit. Është fjala për paraqitjen e zjarreve, që po shfaqen gjithandej në Kosovë, nga të cilat  janë duke u dëmtuar pyjet, tokat pyjore, por edhe sipërfaqe tjera rurale e urbane.

Pyjet përbëjnë rreth 44.7% të territorit të Republikës së Kosovës, dhe janë resurs i çmuar kombëtar. Zjarret në pyje përveç masës drunore rrezikojnë edhe florën dhe faunën e egër, sepse pyjet janë habitati – shtëpia e tyre.

Apelojmë për kujdes maksimal në ruajtjen e pyjeve, të natyrës dhe mjedisit. Apelojmë po ashtu tek të gjitha institucionet përgjegjëse duke filluar nga komunat, Njësitë Komunale të APK-së, shërbimin e zjarrfikësve dhe policinë për koordinim të veprimeve, si dhe kujdes të shtuar në parandalimin e zjarreve, dhe mobilizim në shuarjen e tyre.

Apelojmë veçanërisht, për mobilizim dhe kujdes të shtuar të rojeve të pyjeve, që të përcjellin aktivisht situatën, dhe të identifikojnë keqbërësit, e të japin informata në organet e rendit, për personat qe i shkaktojnë zjarret.

Ju lutemi, kujdes dhe MOS NDIZNI ZJARRE! T’i ruajmë pyjet, sepse ato janë resurse të çmuara kombëtare, dhe nga të cilat varet jeta jonë!

Bëhu pjesë e parandalimit dhe e fikjes së zjarrit në rastet e paraqitjes së zjarrit në pyje.

Lajmëro organet kompetente në komunat tuaja për reagim sa më të shpejtë.

Ndihmo institucionet përgjegjëse në përballjen me zjarret pyjore. Ky është obligim qytetar dhe kulturë t’i dalësh zot vendit kur ai ka nevojë për ty.

KUJDES: Ndezja e zjarrit është e dënueshme me ligj!

Baza Ligjore

Mbrojtja e pyjeve

Duke u bazuar në nenin 12, 13, 16, 17 dhe 18 paragrafi 18.1 (f) të Ligjit Nr.03/L-040 për Vetëqeverisjen Lokale (Gazeta Zyrtare Nr. 28/04 Qershor 2008), citohet:

Aktet e komunës paragrafi 12.2 pika d) çdo akt tjetër të nevojshëm apo të duhur për funksionimin efikas të komunës

– Neni 13 Kryetari i komunës nxjerr urdhëresa dhe vendime

– Neni 16 kompetencat komunale

Pika g) përgjegjësia ndaj rasteve emergjente lokale.

Pika s) çdo çështje që nuk është përjashtuar shprehimisht nga kompetenca e tyre

– Neni 18 kompetencat e deleguara neni 18.1 pika f0 mbrojtja e pyjeve që ndodhën në territorin e komunës në kuadër të autorizimeve të deleguara nga autoriteti qendror.

– Ligji Nr.03/L-153 për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit Nr.2003/3 për Pyjet e Kosovës,

– Neni 11 me të cilën ndryshohet dhe plotësohet neni 26 i Ligjit bazik përcaktohet titulli “mbrojtja nga zjarri” ndryshohet në titullin ‘Mbrojtja e pyjeve”

– Neni 12 paragrafi 29.7 Mbrojtja e pyjeve në territorin e Komunës përcaktohet  si kompetencë e deleguar sipas nenit 18 të ligjit për Vetëqeverisje Lokale, si dhe paragrafi 19.12, citohet: “ Mbrojtja e pyjeve si kompetencë delegohet nëpër komuna”

a) “shërbimi i mbrojtjes së pyjeve në tërësi në pajtim me nenin 29.1 , 29.2 dhe 29.3 të kapitullit VIII të ligjit për Pyjet e Kosovës kalojnë si kompetencë komunale”.

Kosovo na raskrsnici u smislu energetskog sektora

Kosovo na raskrsnici u smislu energetskog sektora
Kosovo se nalazi na raskrsnici u vezi sa energetskim sektorom i mora da odluči da li će delovati ili na osnovu „sada raste – kasnije očisti“ ili „održivog razvoja“.

Deo rešenja kosovske vlade biće važni projekti gasifikacije za koje se očekuje da će biti razvijeni.

Naš najnoviji članak objašnjava razvoj infrastrukturnih projekata i projekata gasifikacije na Kosovu.

Ovi projekti su izuzetno važni i vide se kao dobra prilika za:

1. prelazak sa visokougljeničnih (fosilnih i naftnih) fosilnih goriva na goriva sa niskim sadržajem ugljenika (gas)
2. obezbeđivanje stabilnog i sigurnog snabdevanja energijom
3. povećanje saradnje sa regionalnim partnerima i međunarodnim akterima
4. stvaranje energetske stabilnosti potrebne za integraciju obnovljivih izvora
5. ispunjavanje zahteva i obaveza Energetske zajednice i procesa evropskih integracija.

Kliknite ovde za dokument.