EK sa pozivima na povećanje zelenila u gradskim javnim prostorima

EC Ma Ndrishe je realizovala performans, rešavajući zabrinutost zbog nedostatka zelenila u javnim prostorima. Ova predstava je realizovana u opštini Prizren, u opštini Priština, u opštini Peć, u opštini Đakovica, u opštini Uroševac, u opštini Gnjilane, kao i u opštini Mitrovica u saradnji sa NVO „7 umetnosti“.

Iz istraživanja “Kvalitet vazduha u Prizrenu” koje je EK sprovela sa građanima Prizrena prošle godine, čini se da oko 44% ispitanika smatra da se u njihovom gradu ne sadi dovoljno drveća. Uočeno je da je ovaj suštinski problem prisutan u mnogim drugim opštinama, pa se kroz ovu javnu reakciju traži pronalaženje adekvatnog rješenja za ovo pitanje.

U nekim odabranim ulicama gore navedenih opština u kojima se procenjuje da postoji značajan nedostatak zelenila, umetničko su improvizovana neka stabla koja su postavljena u beton obeležavajući prostor na kome bi mogla biti posađena.

Znajući velike koristi koje zelene površine donose u urbanim područjima, EK je preuzela inicijativu za realizaciju takvog učinka, kako bi se lokalno rukovodstvo usredsredilo na povećanje zelenila u gradovima na Kosovu.
Betonirani prostori sa nedostatkom zelenila pretvaraju se u izuzetno veliki problem, posebno ovih dana sa visokim temperaturama. S nedostatkom zelenila i sa bezbroj betoniranih površina unutar naših gradova, stvaraju se „urbana toplotna ostrva“ koja u kombinaciji sa automobilima podižu ukupnu temperaturu za + 5 ° C (https://time.com/5655074/concrete -urban -toplota).

S druge strane, drveće značajno smanjuje ukupnu temperaturu stvaranjem senki i procesom poznatim kao „rashlađujuća transpiracija“ gde drveće ispušta vodu u atmosferu sa svog lišća, smanjujući najveću letnju temperaturu za 1-5 ° C . (vvv.epa.gov/ Korišćenje drveća i vegetacije za smanjenje toplotnih ostrva).

Korišćenje drveća i vegetacije u urbanom okruženju, uz odgovarajuće održavanje, donosi koristi osim smanjenja toplote u urbanim područjima. Drveće oko zgrada utiče na stvaranje hlada i potražnju za klimatizacijom i potrošnjom energije; poboljšati kvalitet vazduha i smanjiti emisiju gasova staklene bašte; smanjiti rizik od poplava; poboljšati kvalitet života, kao i obezbediti estetske vrednosti, stvoriti staništa za mnoge vrste i smanjiti buku.

Drveće takođe igra suštinsku ulogu u sprečavanju klimatskih promena. Sadnja i zaštita zelenih urbanih područja povećaće apsorpciju ugljen -dioksida, koji je glavni uzrok klimatskih promena.
Sadnja drveća je takođe jedno od najjeftinijih rešenja za rešavanje ovog pitanja, pa bi ovo trebao biti dodatni razlog zašto bi se centralne i lokalne vlade trebale fokusirati na povećanje zelenih površina u urbanim područjima Kosova, uz održavanje njihovog pravilnog.

Ovaj nastup je realizovala EC Ma Ndrishe, podržana programom Fondacije civilnog društva Kosova (KCSF) ‘EJA Kosovo’, sufinansiranom od Švajcarske agencije za razvoj i saradnju (SDC) i Švedske agencije za međunarodnu razvojnu saradnju (Sida ). Sadržaj i stavovi koji su ovde predstavljeni ne predstavljaju zvaničan stav donatora.

NGO EC Ma Ndryshe with calls for increased greenery in urban public spaces

EC Ma Ndryshe has realized a performance, to address as a concern the lack of greenery in public spaces. This performance was realized in the Municipality of Prizren, in the Municipality of Prishtina, in the Municipality of Peja, in the Municipality of Gjakova, in the Municipality of Ferizaj, in the Municipality of Gjilan, as well as in the Municipality of Mitrovica in cooperation with the NGO “7 Arts”.

From the research “Air quality in Prizren” that EC conducted with the citizens of Prizren last year, it appears that about 44% of respondents think that not enough trees are being planted in their city. This essential problem has been seen to be present in many other municipalities, therefore and through this public reaction is required to find an adequate solution to this issue.

In some selected streets of the above-mentioned municipalities where it is estimated that there is a significant lack of greenery, some trees have been artistically improvised which are placed in concrete marking the space where they could be planted.

Knowing the great benefits that green areas bring within urban areas, the EC has taken the initiative to realize such a performance, in order for the attention of local leadership to focus on increasing greenery within the cities of Kosovo.
Concreted spaces with lack of greenery are turning into an extremely big problem especially during these days with high temperatures. With the lack of greenery and with countless concreted areas within our cities, “Islands of urban heat” are being created which in combination with cars raise the overall temperature by + 5 ° C (https://time.com/5655074/concrete -urban-heat).

On the other hand, the trees significantly reduce the overall temperature through the creation of shadows and through a process known as ‘cooling transpiration’ where the trees release water into the atmosphere from their leaves, reducing the peak summer temperature by 1-5 ° C. (www.epa.gov/ Using Trees and Vegetation to Reduce Heat Islands).

The use of trees and vegetation in the urban environment, with adequate maintenance brings benefits beyond heat reduction within urban areas. The trees around the buildings affect the creation of shade and the demand for air conditioning and energy consumption; improve air quality and reduce greenhouse gas emissions; reduce the risk of flooding; improve the quality of life as well as provide aesthetic values, create habitats for many species and reduce noise.

Trees also play an essential role in preventing climate change. Planting and protecting green urban areas will maximize the absorption of carbon dioxide, which is a major cause of climate change.
Planting trees is also one of the cheapest solutions to address this issue so this should be an additional reason why central and local governments should focus on increasing green space in Kosovo’s urban areas, along with maintaining their proper.

This performance was realized by EC Ma Ndryshe, supported by the program of the Kosovo Civil Society Foundation (KCSF) ‘EJA Kosovo’, co-financed by the Swiss Agency for Development and Cooperation (SDC) and the Swedish International Development Cooperation Agency (Sida). The content and attitudes presented here do not represent the official position of donors.

EC me thirrje për shtim të gjelbërimit në hapësira publike urbane

EC Ma Ndryshe ka realizuar një performancë, për të adresuar si shqetësim mungesën e gjelbërimit në hapësira publike. Kjo performancë është realizuar në Komunën e Prizrenit, në Komunën e Prishtinës, në Komunën e Pejës, në Komunën e Gjakovës, në Komunën e Ferizajit, në Komunën e Gjilanit, si dhe në Komunën e Mitrovicës në bashkëpunim me OJQ “7 Arte”.
Nga hulumtimi “Cilësia e ajrit në Prizren” që EC ka realizuar me qytetarët e Prizrenit në vitin e kaluar, del se rreth 44% e të anketuarve mendojnë se nuk po mbillen mjaftueshëm pemë në qytetin e tyre. Ky problem esencial është parë të jetë i pranishëm edhe në shumë komuna të tjera, prandaj dhe përmes këtij reagimi publik kërkohet gjetja e zgjidhjes adekuate për këtë çështje.
Në disa rrugë të përzgjedhura të komunave të lartëcekura ku është vlerësuar se ka mungesë të theksuar të gjelbërimit, janë improvizuar artistikisht disa pemë të cilat janë vendosur në beton duke shenjëzuar hapësirën ku ato do të mund të ishin të mbjellura.
Duke i ditur përfitimet e mëdha që sjellin sipërfaqet e gjelbëruara brenda zonave urbane, EC ka ndërmarrë iniciativën që ta realizojë një performancë të tillë, me qëllim që vëmendja e udhëheqësisë lokale të përqëndrohet në shtimin e gjelbërimit brenda qyteteve të Kosovës.
Hapësirat e betonizuara me mungesë gjelbërimi po shndërrohen në një problem tejet të madh sidomos gjatë këtyre ditëve me temperatura të larta. Me mungesë të gjelbërimit dhe me sipërfaqe të panumërta të betonizuara brenda qyteteve tona po krijohen “Ishujt e nxehtësisë urbane” të cilat në kombinim me makinat e ngrisin temperaturën e përgjithshme me +5°C (https://time.com/5655074/concrete-urban-heat).
E në anën tjetër pemët dukshëm e ulin temperaturën e përgjithshme përmes krijimit të hijeve dhe përmes një procesi të njohur si ‘transpirimi ftohës’ ku pemët lëshojnë ujë në atmosferë nga gjethet e tyre duke reduktuar temperaturën e pikut të verës me 1-5 °C. (www.epa.gov/ Using Trees and Vegetation to Reduce Heat Islands).
Përdorimi i pemëve dhe vegjetacionit në mjedisin urban, me mirëmbajtjen adekuate sjellë përfitime përtej uljes së nxehtësisë brenda zonave urbane. Pemët përreth ndërtesave ndikojnë në krijimin e hijeve dhe kërkesën për kondicionim të ajrit dhe shpenzim të energjisë; përmirësojnë cilësinë e ajrit dhe ulin emetimet e gazrave serrë; ulin rrezikun e përmbytjeve; përmirësojnë cilësinë e jetës si dhe sigurojnë vlerat estetike, krijojnë habitat për shumë lloje dhe zvogëlojnë zhurmën.
Pemët gjithashtu kanë një rol thelbësor në evitimin e ndryshimeve klimatike. Mbjellja dhe mbrojtja e zonave të gjelbra urbane do të maksimizojë thithjen e dioksidit të karbonit, i cili është shkaktar kryesor i ndryshimeve klimatike.
Mbjellja e pemëve poashtu është një nga zgjidhjet më të lira për të trajtuar këtë çështje andaj edhe kjo duhet të jetë një arsye shtesë pse qeveria qendrore dhe ato lokale duhet të përqëndrohen në shtimin e sipërfaqeve të gjelbra në zonat urbane të Kosovës, bashkë me mirëmbajtjen e duhur të tyre.
Kjo performancë është realizuar nga EC Ma Ndryshe, mbështetur nga programi i Fondacionit Kosovar për Shoqëri Civile (KCSF) ‘EJA Kosovë’, bashkëfinancuar nga Agjencia Zvicerane për Zhvillim dhe Bashkëpunim (SDC) dhe Agjencia Suedeze për Zhvillim dhe Bashkëpunim Ndërkombëtar (Sida). Përmbajtja dhe qëndrimet e paraqitura këtu nuk përfaqësojnë qëndrimin zyrtar të donatorëve.