Deputetët ngrenë dyshime se si u lëshuan lejet mjedisore për Kelkos

Komisioni Hetimor Parlamentar mbi procesin e licencimit, operimit, mbikëqyrjes dhe aplikimit për lejet e hidrocentraleve në Republikën e Kosovës po bën intervistimin e dëshmitarëve, lidhur me lejet e lëshuara për operimin e dy hidrocentraleve nga kompania “Kelkos Energy”: Blerim Kuçi, ministër i Ekonomisë dhe Ambientit, Fatos Qerimi, sekretar i përgjithshëm; Arsim Janova, kryesues i Bordit dhe Petrit Pepaj, drejtor menaxhues i Zyrës së Rregullatorit për Energji si dhe Arben Çitaku, ish-sekretar i përgjithshëm i Ministrisë.

Ministri i Ekonomisë dhe Ambientit, Blerim Kuçi ka thënë se ka tri leje ujore, por rasti më i ndjeshëm siç është ai Lumbardhi 2, nuk ka leje mjedisore. Ka thënë se nuk ka bërë asnjë presion tek askush dhe se lëshimi i lejeve nuk është në kompetencë të ministrit.

“Të gjitha lejet dhe aktet që janë lëshuar janë bërë publike. Të gjithë materialin ju tashmë e keni në dispozicion. Kemi qenë transparent. Jemi të vetëdijshëm që po hetohet nga komisioni hetimore. Edhe jemi të vetëdijshëm që prokuroria është duke hetuar”, ka thënë ai.

Ndërsa kryesuesi i Bordit të ZRRE-së, Arsim Janova, ka thënë se vendimi është marrë pasi pala ka plotësuar dokumentacionin e nevojshëm. Ai ka thënë se besojnë se veprimet e tyre janë në përputhje me ligjin.

Deputeti Avdyl Haxhiu ka shprehur dyshimet se si për dy javë janë plotësuar kriteret. Ai ka hedhur dyshime edhe në deklaratat e komisionit për lëshim të lejeve që ka lëshuar licenca që ka vleresuar se zona është rehabilituar. Sipas tij, gjendja në terren flet ndryshe.

Deputetja Besa Gaxherri nga Lidhja Demokratike e Kosovës ka thënë se kush mund të bind atë se gjendja është e mirë atje kur, siç tha ajo, ka parë masakrimin në atë zonë.

“Gjendja në Grykën e Deçanit është e papranueshme dhe ju i keni lëshuar leje mjedisore përkundër kësaj”, ka thënë Gaxherri. “Do te duhej që të shkoni atje ju ministër dhe të shihni gjendjen, e mos të lejoni që të nënshkruante sekretari këtë leje. Leje mjedisore me ju dhënë, e me pa atë mjedis, është e papranueshme dhe për këtë duhet të jap përgjegjësi”, ka thënë ajo.

Edhe deputeti Artan Abrashi nga Vetëvendosje ka pyetur se mbi çfarë baze e ka fituar kompania Kelkos të drejtën e shfrytëzimit të ujit, që është pasuri shtetërore. Sipas tij, Ligji për ujëra parasheh që kjo të bëhet me koncesion.

Deputeti Bajrush Xhemajli ka thënë se në atë pjesë ku është thënë leja ka rrëshqitur bjeshka dhe përkundër kësaj është dhënë leja.

Marrë nga Koha.net

INDEP held the Virtual Roundtable “Green Deal for the Balkans and the National Energy and Climate Plan”

The Institute for Development Policy (INDEP), held today, on November 18, 2020, the roundtable “Green Deal for the Balkans and the National Energy and Climate Plan”, moderated by Dardan Abazi, Senior Researcher and Program Director at INDEP and with panellists Luan Morina, Head of the Department of Energy at MEE, and Fisnik Osmani, Advisor to the Prime Minister of Kosovo. Due to the COVID-19 pandemic, the roundtable was closed for the audience and was broadcasted virtually on the INDEP Facebook page.

Mr. Osmani said that the National Energy and Climate Plan will follow the Green Deal and that Kosovo is committed to going further in the implementation of this deal. Whereas considering that Kosovo is drafting the National Plan for Energy and Climate, after the completion of this plan, Kosovo will be clear where it will move, he concluded. Regarding the issue of the “Kosova e Re” Power Plant, Mr. Osmani confirmed that the Government of Kosovo is handling this process through legal mechanisms and that Contour Global has withdrawn from this project. Finally, Mr. Osmani expressed his readiness to be an active part of energy developments on behalf of the Government and invited all parties to become part of energy decision-making processes.

On the other hand, Mr. Morina said that Kosovo is in its second ten years of energy and the momentum in which Kosovo is situated offers opportunities for redirecting Kosovo which path to choose. Now, the focus should be on achieving targets for solar and hydric energy. Regarding the signing of the Sofia Summit, he said that Kosovo is also working on the Energy Strategy in parallel with the National Energy and Climate Plan. Both of these documents are likely to include new targets, but that is yet to be decided based on the results of the upcoming studies. For 2050, the goal will be the decarbonization. Whereas, the New Energy Strategy, according to Mr. Morina, will be sent to the Government in the second quarter of 2021, while in public consultation will be sent sometime in March-April 2021.

INDEP Mbajti Virtualisht Tryezën “Marrëveshja e Gjelbër për Ballkanin dhe Plani Kombëtar për Energji dhe Klimë”

Instituti për Politika Zhvillimore (INDEP), ka mbajtur sot, më datë 18 nëntor 2020, tryezën “Marrëveshja e Gjelbër për Ballkanin dhe Plani Kombëtar për Energji dhe Klimë”, nën moderimin e Dardan Abazi, Hulumtues i Lartë dhe Drejtor i Programit në INDEP dhe me panelistët Luan Morina, Udhëheqës i Departamentit të Energjisë në MEA dhe Fisnik Osmanin, Këshilltar i Kryeministrit të Kosovës. Për shkak të pandemisë COVID-19, tryeza është mbajtur pa praninë e audiencës dhe është transmetuar virtualisht në faqen e INDEP-it në Facebook.

Z. Osmani tha se Plani Kombëtar për Energji dhe Klimë do të jetë në frymën e Marrëveshjes së Gjelbër dhe se Kosova është zotuar që të shkojë tutje në implementin të kësaj marrëveshjeje. Ndërsa, duke konsideruar se Kosova po drafton Planin Kombëtar për Energji dhe Klimë, pas përfundimit të këtij plani, Kosova do ta ketë të qartë se nga do të levizë, përfundoi ai. Në lidhje me çështjen e Termocentralit “Kosova e Re”, z. Osmani konfirmoi se Qeveria e Kosovës po e trajton këtë proces përmes mekanizmave ligjorë dhe se Contour Global është tërhequr nga ky projekt. Për fund, z. Osmani u shpreh i gatshëm që në emër të Qeverisë të jetë pjesë aktive e zhvillimeve në energji dhe i ftoi të gjitha palët të bëhen pjesë e proceseve vendimmarrëse në energji.

Nga ana tjetër, z. Morina tha se Kosova është në fazën e dhjetë vjeçarit të dytë të energjisë dhe momentumi në të cilin Kosova ndodhet ofron mundësi për ridrejtim të Kosovës se cilën rrugë duhet të zgjedhë. Tash, fokusi duhet të jetë në arritjen e caqeve për burimet solare dhe ato hidrike. Ndërsa, sa i përket nënshkrimit të Samitit të Sofjes, ai tha se Kosova po punon gjithashtu në Strategjinë e Energjisë paralelisht me Planin Kombëtar për Energji dhe Klimë. Të dy këto dokumente, me gjasë, do të përfshijnë caqe të reja, por se kjo mbetet të shihet dhe do të vendoset bazuar në rezultatet e studimeve që do të vijnë. Për vitin 2050, synimi do të jetë që të punohet në dekarbonizim. Ndërsa, Strategjia e Re e Energjisë, sipas z. Morina, do të dërgohet në Qeveri në kuartalin e dytë të vitit 2021, ndërsa në konsultim publik do të dërgohet dikur në mars-prill 2021.

Në lidhje me BRE-të, fokusi do të jetë te energjia solare dhe ajo e erës dhe se në mes të vitit 2021, do të jetë e gatshme skema e ankandeve për BRE-të, tha z. Morina.

Ky aktivitet u implementua në kuadër të projektit “Promovimi i Efiçiencës së Energjisë dhe Burimeve të Ripërtëritshme të Energjisë në Kosovë”, financuar nga GIZ Kosova, në emër të Qeverisë Gjermane, implementuar nga INDEP dhe në kuadër të programit për zhvillim të qëndrueshëm të INDEP.